کیمیای سبز
مینویسیم محیط زیست میخوانیم زندگی
فعاليتهای نفتی در سواحل دريای خزر، از جمله در آذربايجان از عوامل آلودگی اين دريا هستند دانشمندان و مدافعين محيط زيست مدتهاست درباره آلودگی شديد دريای خزر، و بهره برداری بی رويه از منابع طبيعی آن هشدار می دهند. اين مشکلات از جمله محورهای مذاکرات رهبران کشورهای حاشيه دريای خزر در اجلاس تهران است. آيا لاينحل ماندن رژيم حقوقی دريای خزر و مشخص نشدن مرزهای آبی در ميان کشورهای حوزه دريای خزر، موجب آلودگی بيشتر دريا شده است؟ و يا استخراج نفت و گاز سبب نابودی آبزيان و انقراض نسل جانداران اين دريا شده است؟ بيش از ۱۲ميليون انسان در حاشيه اين پهنه آبى زندگى ميكنند. شش ميليون ايرانى در نوار ساحلى جنوبى، سه ميليون در باكو و سواحل جمهورى آذربايجان ، سه ميليون در قزاقستان ، روسيه و تركمنستان ساكنان حاشيه اين دريا را تشكيل ميدهند. در آستانه اجلاسيه سران کشورهای حوزه دريای خزر در تهران که قرار است ۱۶در در شانزدهم اکتبر برابر با 24 مهر برگزار گردد، مشکلات زيست محيطی نيز يکی از محورهای گفتگوهای رهبران اين کشورها خواهد بود. دانشمندان و مدافعين محيط زيست مدتهاست درباره آلودگی دريای خزر، نابودی نسل ماهيان خاوياري، خطر احتمالی نشت نفت و بهره برداری بی رويه از منابع طبيعی اين دريا هشدار می دهند. بويژه منابع سرشار نفت و گاز مورد توجه کشورهای غربی و کنسرسيوم های نفتی قرار گرفته است. پيامدهای عدم توافق بر سر رژيم حقوقی خزر شرکت های نفتی عليرغم لاينحال ماندن رژيم حقوقی دريای خزر استخزاج و بهره برداری از انرژی نفت و گاز را آغاز کردند. سران دولت های حاشيه دريای خزر چندين بار در فکر تدوين تعيين رژيم حقوقی خزر برآمدند ولی موفقيتی کسب نکرده اند. لاينحل ماندن رژيم حقوقی دريای خزر چه پيامدهای منفی زيست محيطی داشته است؟ الهه كولايي، استاد دانشگاه وعضو كميسيون امنيت ملی و سياستخارجی مجلس ششم، که درخصوص مشکلات دريای خزر تحقيقاتی کرده به اين سئوال چنين پاسخ می دهد: ,فوق العاده تاثير مخربی داشته، البته من فکر می کنم که ما به يک موفقيت بسيار چشمگير در اين حوزه که در دوران آقای خاتمی شکل گرفت، يعنی به امضای کنوانسيون محيط زيست دريای خزر اشاره داشته باشيم که به هر حال حقوق اين کشورها را مشخص کرده است. منتهی چقدر اين حقوق و تکاليف قانونی مصرح در اين کنوانسيون اجرا می گيرد بحث ديگری است. ما امروز با قاچاق بسيار نگران کننده منابع ماهيان خاوياری در دريای خزر مواجه هستيم بويژه بگونه ای که برخی از کارشناسان معتقدند ظرف 15 سال آينده از اين ماهيان و خاويار دريای خزر اثری باقی نخواهد ماند. ضمن اين به تلاش های بين المللی بسيار ارزشمند اين درياچه اشاره بکنيم که از طريق کنوانسيون حفظ گونه های زيستی در حال انقراض با تلاش هائی در اين خصوصو انجام می شود., امين گلی کارشناس و پژوهشگر ترکمن در اينباره نظر ديگری دارد. وی می گويد از منظر محيط زيست، دريای خزر هيچگاه در کانون توجه کشورهای حاشيه اين دريا قرار نگرفته است وی با استناد به مطبوعات محلی در استان های گلستان و مازندران از افزايش آلودگی در سواحل ايران خبر می دهد. بنظر او فاضلاب های صنعتی و شهری يکی از عوامل گسترش آلودگی دريا در سواحل ايران است. امين گلی درباره نقش کشورهای ديگر حاشيه خزر در آلودگی دريا نيز چنين گفت: " قزاقستان با استخراج نفت در شرق دريای خزر بالاترين سطح آلودگی را دارد و همچنين با صيد بی رويه فک های دريائی نسل آبزيان را تهديد کرده است. در منطقه آستراخان هم کارخانه های کشور روسيه آلودگی ها را سبب شده که زباله های کارخانجات از طريق رودخانه ولگا وارد خزر می گردد. باکو هم با استخراج نفتی که در کناره های سواحل ش قرار دارد در آلودگی دريا خزر حد بيشتری را نصيب خود کرده است. ترکمنستان هم با پاک نکردن اسکله هايش نتوانسته نمودار پيشرفته ای را از خودش نشان بدهد." بنظر امين گلی لاينحل ماندن رژيم حقوقی دريای خزر از سوئی و عدم سرمايهگذاری دولت های حاشيه خزر جهت مبارزه عليه آلودگی از سوی ديگر سبب گسترش آلودگی در سالهای گذشته شده است. ولی چگونه می توان از آلودگی بيشتر دريا جلوگيری کرد؟ الهه کولائی: , فکر می کنم حفظ محيط زيست دريای خزر عزم و اراده همه کشورهای ساحلی را می طلبد که متاسفانه بسياری از اين کشورها بيشتر به منافع فوری و آنی خود توجه دارند. ما حتی گزارش هائی را داريم که کشورهای فراتر از کشورهای ساحلی دريای خزر در امرقاچاق خاويار و ماهيان خاوياری دخالت دارند. جمهوری اسلامی ايران تلاش زيادی را کرده تا اين منافع را بتواند حفظ بکند و در پرورش ماهيان خاوياری تلاش کرده است. من تصورم اين است که اگر کشورهای ساحلی حقوق خودشان را در نطر بگيرند و تعهداتشان را هم انجام بدهند، ما می توانيم اکوسيستم بسيار ارزشمند و انحصاری اين درياچه را حفظ بکنيم و به نسل های آينده هم انشاالله تحويل بدهيم., عليرغم ديدگاههای متفاوت کشورهای حاشيه خزردرباره رژيم حقوقی دريا، در مبارزه عليه آلودگی دريا آنها نظر واحدی دارند. بنظر کارشناسان آلودگی دريا بايستی زنگ خطری برای رهبران کشورهای حاشيه اين دريا باشد که هر چه زودتر رژيم حقوقی خزر را تعيين کنند. به گزارش خبرگزاری ایسکانیوز:سیاوش آقاخانی افزود:سال گذشته موسسه کیمیای سبز به خاطر فعالیت های خوب خود در زمینه حفاظت از محیط زیست به عنوان سازمان مردم نهاد برتر شناخته شد به گزارش گروه اجتماعی باشگاه خبرنگاران دانشجویی ایران" ایسکانیوز" در این طومار آمده است :در حال حاضر استقرار کارخانه املاح معدنی ایران در منطقه تالاب میقان فراهان سفلی که با برداشت غیر اصولی وغیر علمی موجب بروز گردوغبار سدیم وترکیب آن بامه برخاسته از تالاب میقان ،منجر به تشکیل پدیده خطرناک مه –دود می شود ،که علاوه بر تهدید جدی اکوسیستم تالاب میقان ،منجر به تشدید آلودگی هوای شهر اراک وتهدید سلامت ساکنان آن میشود ،که در تضاد جدی با تصویب نامه هیات وزیران در مورد طرح کاهش آلودگی شهر اراک است. همه کشورهای جهان به این نتیجه رسیده اند که، لجام گسیختگی صنعت، زندگی انسان و موجودات را با خطر حتمی رو به رو ساخته است و میزان اکسیژن هوا در صد ساله اخیراز۳۶% به۲۵% کاهش یافته در سال اخیر۲۰۰۷ که، بحث محیط زیست در دنیا به طور جدی بررسی و دنبال می شود و باعث سوراخ شدن لایه ازن گردیده است. طوفان ها وگردبادها از طرفی و خشکی و تغییرات آب وهوا در نقاط مختلف جهان از طرف دیگرهر روز بیشتر از روز قبل باعث تخریب واز بین رفتن می شود. کشور ما ایران نیز باید همگام با سایرکشورهای جهان به محیط زیست خود توجه بیشتری نشان دهد و آن را در الویت خاص قرار دهد تا از آلودگی هوای شهرهای بزرگ، ضایعات صنعتی، خانگی و مصرف بی رویه مواد شیمیایی بدون عاقبت اندیشی در کشاورزی و صنعت، تخریب جنگل ها و قطع درختان به بهانه های مختلف در گوشه و کنار شهرها و در آینده تشعشعات زباله های اتمی که به آن افزوده می شود، کاسته شود.
ایران برای صنعتی شدن بر خلاف بسیاری ازکشورهای جهان به آلاینده های صنعتی نیازی ندارد و می تواند با امکانات خدادادی خود با کم ترین هزینه و حداقل آلایندگی صنعتی به یک کشور صنعتی نمونه تبدیل شود به شرط آن که، خود را در رقابت با سایرین قرار ندهد و با فکر امکانات داخلی برای توسعه خویش و سازندگی کشورمان گسترش دهد. بحث آلودگی هوا را در گذشته نوشته ام ولی مختصرا یادآوری می کنم که، صنایع مادرما، صنایع کوچک، اتومبیل های ما و همه صنایعی که، مواد خطرناک اعم از ذرات معلق کارخانجات آلومینیوم، مس و فولاد و از پالایشگاه ها، دودکش بخاری ها و حتا ذرات چربی رستوران ها گرفته تا حمام های که، CO وCO2 را به هوا می افزایند باید فیلتراسیون شوند باید به صورت مطلوب و با استفاده از تکنولوژی روز واستانداردهای لازم انجام شود. در این صورت نه مردم اراک دچار مشکل پراکندگی ذرات آلومینیومی شوند و نه در اطراف مس سرچشمه گوسفندان، حیوانات و انسان ها از آلودگی ذرات مس رنج می برند و نه در اطراف کارخانجات فولادسازی و پتروشیمی مردم از گازهای خفه کننده در امان نیستند. تنها در آبان ماه سال ۱۳۸۵ در شهر تهران حدود ۳۵۰۰ نفر جان خود را بر اثرآلودگی هوا از دست داده اند. این آلودگی صنعتی را به شرط دلسوزی مدیران می توان با کم ترین هزینه چاره سازی کرد. می دانید کشورآلمان با حدود ۳۶۰۰۰۰ کیلومترمربع وسعت، حدود ۳۲ میلیون اتومبیل به علاوه کارخانجات صنعتی و فولادسازی و حدود ۸۲ میلیون جمعیت آلودگی هوا را کنترل می کند.
چرا نباید این گونه الگوها را به جای طرح های آلوده کننده هوا در نظربگیریم؟
در بسیاری از کشورهای جهان از مدت ها پیش تقریبا بررسی شده است مصرف مواد شیمیایی اعم از کودهای شیمیایی، علف کش های شیمیایی وهورمون های شیمیایی است. در کشورما ایران مصرف این مواد شیمیایی به صورت یک امر واجب در آمده است و سازمان های کشاورزی پخش کود، مواد شیمیایی وسم به میزان بسیارزیاد به کشاورزان را یک حرکت ارزشمند به حساب می آورند. در صورتی که، کاملا بر عکس است و از نظر دنیا هر چه میزان مواد شیمیایی در تولید مواد غذایی بیشتر باشد صورت نامرغوب تری پیدا می کند و عدم توانایی کارشناسان کشاورزی در دفع بیولوژیکی آفات و امراض و از طرفی بهره وری در واحد سطح را از طریق تلفیق دامپروری، کشاورزی و اصلاح نژاد نباتات می دانند.
همانگونه که، همه آگاهان کشاورزی در رشته های مختلف می دانند مصرف کود وسم برای بهره وری بیشتر و جلوگیری از خسارات آفات و امراض پیامدهای بسیار ناهنجار دیگر را چه در زمینه آلودگی آب، خاک و هوا وهمچنین باقی مانده سموم در محصولاتی که، خوراک دام و انسان است به همراه دارد. همچنین عاقبت ناگوار استفاده از کودهای ازته و سایر ترکیبات نیتراتی، فسفاتی و گوگردی که، هم ساختمان خاک را دچار مشکل می کند ، هم باعث تغییرات فیزیولوژیکی گیاهی می شود، هم فون حشرات را دچار دگرگونی می کند، باعث از بین رفتن اغلب پارازیت ها شده ، طغیان آفات را به دنبال دارد و هر از گاه انسان را نیز به سرطان های مختلف مبتلا می کند.
در جالیزکاری ها به خصوص خیارکاری ها هم اکنون سموم کارباماتی استفاده می شود که، اختلالات جسمانی را به دنبال دارد.
آیا نمی توان برای پروانه های شب پرواز که، لاورآنها اهم خسارات را به کشاورزی وارد می کند از تله های نوری استفاده کرد؟
تله های نوری که، عبارت است از یک لامپ روشنایی با نور جذب کننده حشرات، پروانه ها و حتا سوسک های چوب خوار و یک شیشه حاوی سم کشنده است ولی قابل کنترل ویا نورهایی که، تله های انفجاری حشرات است و بدون خطر حشرات را پس از جذب منفجر می کند، استفاده کرد.
اخیرا در اروپا لامپ هایی را ساخته اند که، با نصب آنها در مزرعه در روز با انرژی خورشیدی شارژ می شود و در شب هم با تاریک شدن هوا نور از خود می افشاند و می توان بدون استفاده از سموم نباتی بسیاری از حشرات را به دام انداخت و آنها را به کنترل در آورد ودر ضمن این که، مبالغ هنگفتی ارز برای دولت در وارد کردن سمومی که، در انحصار کارخانجات خارجی است صرفه جویی می شود. این هزینه ها را می توان صرف سایر کارهای پژوهشی کشاورزی ودر حفظ محیط زیست کرد.
با پرورش یک نوع کارتنک ( از خانواده عنکبوتیان)، کفش دوزک و سنجاقک می توان به راحتی شته، تریبس ها و مگس مدیترانه ای را شکار کرد وهیچ عارضه بیولوژیکی وزیست محیطی ایجاد نمی کنند و یا به جای مصرف کودهای متعدد کشاورزی که، دگرگونی های درون گیاهی وحتا تثبیت بعضی از ترکیبات ازتی را در اندام های رشدی به همراه دارند و باعث سرطان های متعدد می شود از کودهای حیوانی که، در تلفیق کشاورزی و دامپروری به وجود آمده اند استفاده شود.
اگر ما در هر کجای مملکت از شمال گرفته تا جنوب، از شرق گرفته تا غرب زمین های کشاورزی را به سه قسمت آیش، کشت های یکساله و به بالا وکشت فصلی تقسیم کنیم، می توانیم با کاشت خانواده Legominus ( بقولات) در فصل رطوبی در زمین های آیش شده هم برای تامین علوفه سبز و خشک حیوانات قابل بهره برداری، استفاده کرد و هم با برگرداندن آنها به عنوان کود سبز زمین را تقویت و خاک را اصلاح کرد و سپس مبادرت به کاشت گیاهان اصلی کرد و یا در کشت های یکساله و بیشتر از یک سال ( باغات ) با کشت همین گیاهان تقویت خاک، پرورش گوسفند و پرنده های خانگی تامین گوشت خانواده و یا حتا برای عرضه به بازار را سبب شد. یا در زمین های شالیزار که، هم اکنون در بسیاری از نقاط کشور رایج شده است بسته به منطقه کاشت هم می توان پرورش اردک را پس از یک ماه و نیم نشا وارد شالیزار نمود.
پرورش ماهی و یا حتا پرورش قورباغه خوراکی که، می توان به سایر کشورها با استاندارد های جهانی صادر کرد و توسعه داد. ضمن این که، استفاده ازکودهای حیوانی با پرورش مقدار زیاد این جانداران در زمین های کشاوزری نیازکامل زمین ها را برطرف خواهد کرد. هیچ گونه عارضه ای هم برای انسان، دام وهم برای طبیعت نخواهد داشت. با یک نگاه به خصوص درشمال کشور می توان از زمین های شالیزارچهار نوع محصول در سال برداشت کرد. محصول اول برنج و پس از یک ماه و نیم نشا (اردک، ماهی یا قورباغه ).
البته باید این کار به عنوان یک چرخه انجام شود و دایما مواظب و مراقب هردو محصول بود.
حدود دو تا چهار هفته مانده به خشک کردن زمین برای آمادگی و کشت شبدر از نوع اصلاح شده به مدت دو ماه و سپس شخم همزمان، کاشت کلزا را انجام داد. تا آخرخرداد ماه آماده برداشت می شود. درخرداد ماه نیز می توان مجددا مبادرت به کاشت شالی نمود.
چرخه کشت خانواده Legominus با شخم آن کمک زیادی به ساختمان و قدرت بالندگی خاک و همچنین دورانی را که، یک حیوان به عنوان تلفیق در آب های شالیزار زندگی کند در دفع بعضی آفات و حفظ اکوسیستم و محیط زیست نقش فراوان و در خور توجهی خواهد داشت. حتا اردک می تواند با نوک زدن لجن شالیزار اکسیژن بیشتری به ریشه گیاه برنج برساند. با ازیاد گوشت اردک در داخل کشور، می توان به عنوان یک محصول با ارزش برای کشاورزان و شرکت های تعاونی آنها مبالغ قابل توجهی را به آنها کمک کند. آیا می دانید که، قیمت گوشت اردک در اروپا گاها تا چند برابرگوشت مرغ است؟ با پرورش اردک های زود بازده سفید رنگ در حدود سه ماه یک چرخه برداشت می شود. حتا در پاییز و زمستان پس از برداشت محصول اصلی می توان تا دو دوره دیگر پرورش اردک و یا غاز را انجام داد و ضمن کشت گیاها ن خانواده Legominus به پرورش حیوانات هم کمک کرد.
ما می توانیم به جای استفاده از علف کش ها، برای وجین گیاهان مزاحم از نیروی کارگر استفاده کنیم، علوفه به مصرف خوراک دام برسد و ازآلودگی خاک و آب های زیرزمینی که، برای شرب انسان و حیوان استفاده می شود جلوگیری کنیم.
می دانید سموم بر علیه آفات از سه طریق تماس، خوراک و تنفس اثر می گذارند که، در صورت استفاده کم یا زیاد از سموم خسارات بیشتری از مفید بودن آنها خواهیم داشت. ضمنا استفاده از سموم ، علف کش ها و کودها به هر شکلی آلودگی خود را بر جای خواهند گذاشت.
با تحقیقات وسیعی که، در دنیا در دست بررسی است می توان از مقاوم کردن گیاهان از طریق ژنتیکی عمل کرد. اگر چه حرکت های ژنتیکی برای ازیاد محصول اکنون با اشکالاتی روبه رو شده است و محصولات غذایی در اروپا به دو دسته طبیعی وژنتیکی تقسیم می شوند. جهت آگاهی مردم از طبیعی یا ژنتیکی بودن محصولات برچسب هایی را بر روی آنها می چسبانند.
زیان استفاده از سموم چندین برابر محصولات ژنتیکی است، زیرا سموم هوا، آب وخاک را آلوده می کنند.
کشور ما ایران باید در راستای پژوهش های تلفیقی گام بر دارد اعم از تلفیق کشاورزی و دامپروری ویا کشاورزی، دامپروری و صنعت.
هماهنگی لازم را بین صنایع، کشاورزی و بالاخره محیط زیست به وجود بیاورد. آمار درستی از انواع سرطان ها در کشور بر اثر استفاده مواد غذایی آلوده به شیمیکال ها وجود ندارد.
اما کم تر خانواده ایی می توان یافت که، شخصی یا اشخاصی از نزدیکانش بر اثر سرطان از بین نرفته باشند. پس باید به فکر جان انسان ها و تغذیه سالم آنها باشیم. باید یادآوری کنم که، مقاوم سازی گیاهان و جانوران به عوامل تخریبی از دو راه ممکن است: ۱- تلقیح های مکرر و به دست آوردن گیاهان و جانوران مقاوم. ۲- استفاده از ایزوتوپ هایی که، جهش را در موجود زنده ایجاد می کند.
می دانیم تنها خدمتی که، ایزوتوپ های اتمی در کشاورزی می تواند داشته باشد ایجاد جهش های ژنتیکی در همه زمینه های اعم از ژن های مقاوم در مقابل آفات، امراض، خشکی وبرای ازیاد محصول و خاصیت انبارداری آنها است که، در هر مورد استفاده از ایزوتوپ ها مردود شناحته شده، کیفیت مواد غذایی اعم ازگیاهی و حیوانی را هم از بین می برد و مورد تایید جهانی نیست. در یک موقعیت زمانی که، در آمریکا از گیاهان وجانوران جهش داده شده برای ازیاد محصول استفاده می شد بیش از۲۵% از نوزادان دچار مشکلات جسمی شده اند. اکنون استفاده ازاین گونه مواد غذایی ممنوع شده است.
استفاده از ایزوتوپ های اتمی فقط در شرایط آزمایشگاهی و برای بالا بردن بقیه درجات علمی شاید مورد استفاده باشد.
در رابطه با محیط زیست از همه نظر رد شده و کاملا کنار گذاشته شده است. کسانی که، هم می خواهند به هر صورت در این مورد توجیهی داشته باشند تا ورود ایزوتوپ ها را در بخش های کشاورزی و محیط زیست به گونه ای لازم الاجرا جلوه دهند، به آیندگان خدمتی نکرده اند.
افرادی که، خود را دانسته برای همیشه مدیون مردم دارند و در طول تاریخ عذاب می کشند.
باید دانست که، تفاوت بسیاری بین جهش های ژنتیکی از طریق ایزو توپ ها و اصلاح نبات به روش سلکشن ( ژن های انتخابی( گاها در طبیعت هم انجام می شود) ) وجود دارد که، اولی در دراز مدت باعث اختلالات جسمی می شود ولی اصلاح نبات امری عادی است.
بحث زباله های اتمی که، اثرات رادیواکتیو آن تقریبا همیشگی است، یا خطرات تشعشعات اتمی بحث روز دنیا است و دولت های کشورهای صنعتی حتا روز به روز از نیروگاه های اتمی خود کاسته و آن را به کشورهای دیگر مانند ایران و اکراین با هیاهو که، باعث به هدر رفتن سرمایه های این کشورها می شود می فروشد. خود آنها به دنبال انرژی های پاک طبیعی همچون باد، آب، گازهای بیولوژیکی و آفتاب هستند.
همچنان پژوهش های خود را نیزدراین موارد متمرکز کرده اند آفتاب- در حالی كه اكوپارك طبیعت پردیسان به عنوان یك مركز آموزشی محیط زیست شناخته میشود، سازمان حفاظت از محیط زیست با راهاندازی یك سیرك در این پارك موافقت كرده است. در جوامع امروزی که مرتب اجناسی جدید به بازار عرضه می شوند و مصرف کنندگان هر روز اجناس متنوع تر و جدید تری را می طلبند ،در مدت بسیارکوتاه اجناسی که از منابع و مواد طبیعی (که همانا منابعی محدود هستند )تهیه می شوند به صورت زباله به طبیعت باز گردانده میشوند و مسلما طبیعت حجم زیاد زباله ها را نمی تواند تجزیه نماید زیرا برای تجزیه نیازمند زمانی طولانی می باشد که سیر طبیعی جوابگوی تجزیه انواع زباله ها نمی باشد . زباله ها وانواع آن: هر تن زباله در حدود m3400 گاز گلخانهای CO2 متصاعد میكند و از هر تن زباله 400 تا 600 لیتر شیرابه خارج میشود كه میتواند تأثیر خطرناكی روی آب و خاك داشته باشد و محلهای دفن زباله هر روز گسترش بیشتری پیدا میكنند. طبق برآوردهای علمی در هر گرم زباله (خاكروبه) بین 50 هزار تا 10 میلیون باكتری مختلف وجود دارد، مگس كه ناقل انواع اسهال، حصبه، وبا، سل و غیره است و موش كه تكثیر آن بستگی به میزان زباله دارد تیفوس و طاعون را اشاعه میدهد، هجوم سگهای ولگرد از اطراف به داخل شهرها و روستاها و نیز گربهها كه از دیگر عوامل انتقال بیماریها و پخش زباله به اطراف هستند، بر اثر انباشتگی زباله سلامت محیط انسانی را تهدید میكنند. بعضی از زبالههای خانگی مثل انواع باطریها، لامپهای مهتابی و جیوهای و لوازم الكترونیكی به علت داشتن سرب، جیوه و كادمیوم در تركیبهای خود خطرناك هستند. تعویض خانگی روغن موتور ماشین و جاری كردن آن در فاضلاب شهری یا چاه فاضلاب خانه به دلیل وجود مواد سمّی باعث آلودگی آبها میشود. (یک لیتر روغن موتور میتواند تا یك میلیون لیتر آب سالم را آلوده كند در حالیكه این روغن قابل بازیافت و استفاده مجدد است و میتوان آنرا به تعویض روغنی ها داد تا آن را برای تصفیه مجدد تحویل پالایشگاه دهند). پسماندهای صنعتی: معدوم كردن و بازیافت اینها مستلزم هزینههای بسیار هنگفت و سرمایهگذاری كلان است به این جهت در دهههای آخر صاحبان صنایع در كشورهای صنعتی سعی نموده و مینمایند اولاً كارخانههای آلوده كننده زیست محیطی خود را به كشورهای در حال توسعه به ویژه كشورهای فقیر آمریكای مركزی و جنوبی، كشورهای آفریقایی و آسیای جنوب شرقی انتقال دهند. بعضی زبالهها به آسانی تجزیه نمیشوند یا هرگز تجزیه نمیشوند و انحطاط ناپذیرند مانند جیوه، سرب، پلاستیك، … كه باید حدالمقدور از انداختن یا ریختن آنها در آب جلوگیری شود زیرا وجود این عناصر در آب آشامیدنی باعث بیماریهایی نظیر اختلالات ژنتیكی و سرطان پوست میشوند.
مدیر موسسه کیمیای سبز:
برای نهادینه کردن فرهنگ حفاظت از محیط زیست تلاش می کنیم
مدیر موسسه کیمیای سبز گفت:به منظورنهادینه کردن فرهنگ حفاظت از محیط زیست وپاسداشت طبیعت در استان مرکزی تلاش می کنیم.
وی در خصوص عضویت در موسسه کیمیای سبز خاطر نشان کرد:ما از تمام افراد حقیقی وحقوقی که خواستارعضویت در این موسسسه هستند عضو قبول می کنیم وتا کنون خدمات خوبی به شرکت هاتوانسته ایم ارائه کنیم
وی در خصوص خدمات رایگان زیست محیطی به کارخانه ها خاطر نشان کرد:ما به کارخانه هایی که در زمینه زیست محیطی مشکل دارند خدمات رایگان زیست محیطی ارائه می دهیم وطرحی هم به سازمان محیط زیست ارائه کرده ایم که از صنایع برتر در زمینه زیست محیطی تقدیر شود
آقاخانی در خصوص دیگر اقدامات موسسه کیمیای سبز گفت: اولین تشکل غیر دولتی کودکان کشور را در زمینه زیست محیطی توانسته ایم که راه اندازی کنیم وآموزش های خود را از کودک به کودک ارائه می دهیم وهمچنین
NGOتخصصی زنان ومحیط زیست را در بخش زنان راه اندازی کرده ایم که برای فرهنگ سازی در میان زنان به عنوان افرادی که در کانون خانواده نقش موثری روی کودکان دارند تلاش می کند
رئیس هیت مدیره موسسه کیمیای سبزنیز گفت:
ما همراه با چند سازمان مردم نهاد دیگر جبهه سبز استان مرکزی را تشکیل داده ایم
محمود غلامی با اشاره به اقدامات موسسه کیمیای سبز گفت:موسسه کیمیای سبز عضو پیگیری اصلاح آیین نامه قوانین ناظر بر تشکل های غیر دولتی است
وی افزود:اعتقاد بر این است که قانون فعلی پاسخگوی تشکل های غیر دولتی نیست وآیین نامه باید اصلاح شده وبه صورت یک قانون پایدار باقی بماند که دراین راستا نهاد های غیر دولتی ملی در حال تلاش هستند
جبهه سبز استان مرکزی طوماری در جهت دفاع از تالاب میقان تهیه کرده است که در این طومار خواستار توقف بهره برداری از تالاب میقان می باشد واین طومار در کانون کارآفرینی استان مرکزی برای تایید از سوی ساکنین استان مرکزی وجود دارد وآنها می توانند آن را تایید کنند.
جبهه سبز استان مرکزی در طوماری بزرگ تصریح کرد که برداشت غیر علمی از تالاب میقان سبب تهدید سلامت ساکنان اراک می شود.
تالابها از جمله اکوسیستمهایی هستند که در حفاظت از تنوع زیستی ورفاه جامعه بشری اهمیت فوق العاده ای دارند که متاسفانه در سالهای اخیر در شمار اکوسیستم های تهدید شده جهان قرار گرفته اند .تالاب میقان به عنوان یکی از زیباترین جلوه های اکوسیستمی استان مرکزی ،با مساحت بالغ بر 9/5459کیلوکتر مربع در فاصله 20کیلومتری شمال شرقی شهر اراک در منطقه فراهان سفلی واقع شده است
این طومار می افزاید :این تالاب ماوای بسیاری از گونه های کمیاب پرندگان ،همچون درنای معمولی می باشد. علاوه برآن پوشش گیاهی منطقه نیز ویژگی خاصی دارد .در این منطقه 73 گونه گیاهی وجود دارد که در فهرست اتحادیه جهانی I.U.C.Nقرار دارند متاسفانه از این تعداد 8گونه آسیب پذیر و2گونه در خطر انقراض قرار دارند از دیگر ویژگی های مهم تالاب میقان تاثیر مثبت آن بر تعدیل آب وهوای شهر اراک است ،که متاسفانه به دلیل وسعت ویژگی های اکولوژی ومیزان تاثیر گذاری آن براقلیم منطقه یک اکوسیستم حساس تلقی می شود
جبهه سبز استان مرکزی در پایان این طومار به نمایندگی از مردم شهر اراک وطرفداران محیط زیست کشور خواستار توقف هرچه سریعتر از واگذاری وبهره برداری ناصحیح از معادن سولفات سدیم این تالاب در قالب طرح جدید توسعه،اصلاح ساختار غیر اصولی جاده احداث شده در تالاب که علاوه بر تقسیم تالاب به دوبخش شمالی وجنوبی ،فلب تالاب را نشانه رفته است ،اصلاح سیستم فاضلاب شهری مجاور منطقه به عنوان یک عامل تهدید کننده واتخاذ تدابیر مدیریتی به منظور حفاظت هرچه بیشتر از پرندگان وگیاهان منحصر به فرد این تالاب شد.
مدیر عامل موسسه کیمیای سبز در این رابطه گفت:این طومار با جمع آوری امضا در هنگام سفر ریس جمهور به اراک در مسیر حرکت او قرار خواهد گرفت ونشان خواهیم داد که با وجود مخالفت مردم اراک همچنان این بهره برداری ادامه دارد
سیاوش آقاخانی با اشاره به تایید این طومار از طرف مردم اراک خاطر نشان کرد:مردم اراک برای امضا وتایید این طومار می توانند به کانون کارآفرینی شهر اراک واقع در میدان دارایی رجوع کنند واین طومار را امضا کنند
محمود غلامی رییس هیت مدیره موسسه کیمیای سبز نیزبا اشاره با مخالفت مدیران وارگان های استان مرکزی در خصوص بهره برداری از تالاب میقان گفت:اغلب نهادها وارگان های مرتبط با محیط زیست در استان مرکزی نیز با بهره برداری از تالاب میقان مخالفت می کنند ولی این طرح در هیت وزیران وتهران تایید می شود واز سر گرفته می شود که این امر به دلایل اقتصادی است .
افزایش بهره برداری از تالاب میقان و واگذاری به حدود100 بهره بردار از سوی کمیسیون زیر بنایی دولت مطرح شده است و این امر با توجه به حساس بودن منطقه میقان و اهمیت زیست محیطی ملی، منطقه ای و بین المللی آن از سوی کارشناسان محیط زیست با انتقاد های فراوانی روبرو شده است
![]()
به گزارش آفتاب به نقل از ایسنا هم اكنون حدود 20 كانتینر حیوان در ضلع جنوبی پارك طبیعت پردیسان مستقر شده و قرار است در این محل یك سیرك ایتالیایی با همكاری سازمان حفاظت محیط زیست راهاندازی شود.
این در حالی است که به گفته یک بیولوژیست، سیرك از نظر محیط زیست عبارت از بهرهبرداری و استثمار جانوران و نگهداری آنها در شرایط بسیار سخت است. محل فعلی سازمان حفاظت از محیط زیست نیز در همین پارک قرار دارد.
دكتراسماعیل كهرم، بیولوژیست و متخصص حیات وحش این امر را كاملا غیرانسانی و غیرعلمی دانست و تصریح كرد: هیچكدام از دوستداران محیط زیست با این امر موافق نیستند.
دكتر كهرم تاكید كرد: تعجب میكنم سازمان حفاظت محیط زیست كه وظیفه حفظ حیات وحش دارد، این چنین وظایف خود را زیر پا گذاشته ،به طبیعت و جانوران ایران و دوستداران آن توهین كند.
وی در پایان گفت: سیرك به جز بد آموزی چیزی نداشته و برای سازمان محیط زیست و صادر كنندگان این مجوز بسیار متاسفم.
مهندس وحید نوروزی، رییس هیأت مدیره جمعیت آوای سبز نیز گفت: استقرار یك سیرك در محدوده سازمان محیط زیست به عنوان حافظ طبیعت و حیات وحش طنز بسیار تلخی است كه فقط از عهده این سازمان برمیآید!
وی افزود: اگر قرار بود این سیرك برای سرگرمی مردم فعالیت كند بهتر بود با نهادها و گروههای دیگری هماهنگ میشد و این كه چه تعمدی بوده كه این سیرك در محدوده سازمان محیط زیست برقرار شود جای تعجب است و ما منتظر پاسخ مسئولان سازمان محیط زیست در این خصوص هستیم.
رییس هیأت مدیره جمعیت آوای سبز گفت: تمام قوانین موجود در سازمان حفاظت محیط زیست كه شرح وظایف این سازمان است، به حوزه حفاظت از حیات وحش میپردازند و همگی مبتنی بر حفاظت از حیوانات وحشی است ؛ در هیچ جای آن نیامده كه سازمان از سیرك و باغ وحش حمایت كند.
وی گفت: این سازمان صرفا میتواند به ایجاد موزههای تنوعزیستی برای ارتقای سطح دانش و آگاهی مردم در حوزههای محیط زیست اقدام كند.
رییس هیأت مدیره جمعیت آوای سبز با اشاره به وضع بسیار بد سیركهای پراكنده در شهرهای مختلف كشور تصریح كرد: وجود این سیركها این سؤال را در ذهن تداعی میكند كه آیا سازمان حفاظت محیط زیست و سازمان دامپزشكی كشور حتی یك بار نیز به سراغ این سیركها رفتهاند تا حیوانات دربند و اسیر آن را مورد كنترل قرار دهند؟
وی تاكید كرد:هرچند در پارك طبیعت پردیسان هزاران متر ساختمان ایجاد كردهاند اما از نظر مردم تهران محدوده امنی برای حفاظت از محیط زیست است ، اما دیگر راهاندازی سیرك در این قلمرو سبز جزو عجایب روزگار است.
این اقدام مسؤولان سازمان محیط زیست اعتراض جمع زیادی از تشكلهای دوستدار محیط زیست را برانگیخته است به شكلی كه بسیاری از آنها این اقدام سازمان حفاظت محیط زیست را خیانت به وظیفه قانونی این سازمان میدانند.
مسؤولان این سیرك اعلام كردهاند بر اساس توافق انجام شده با سازمان حفاظت محیط زیست، كارمندان این سازمان میتوانند با ارایه معرفینامه از تخفیف برخوردار شوند.
قرار است حیواناتی مانند اسب پا كوتاه، خرس، مار بوآ، شیر، پلنگ و ... در این سیرك از پنجشنبه شب فعالیت كنند!
به طور کلی زباله ها شامل دو دسته زباله های جامد و مایع هستند.
زباله های مایع شامل فاضلاب منازل وفاضلابهای صنعتی میباشدوزباله های جامد،زباله های معمولی،زباله های کارخانه هاوزباله های ویژه هستند.زباله های معمولی نیز6گروه زباله های منازل،زباله های حجیم خانگی مانند لوازم اسقاطی ،زباله های بیمارستانی،زباله های کشتارگاهها،زباله های باغها وگلخانه هاوزباله های مغازه هاوادارات را تشکیل می دهد.
همچنین زباله های بیمارستانی شامل زباله های الوده و زباله های غیر الوده می باشند . زباله های الوده زباله های هستند که بعنوان مثال پس مانده ازمایشگاههای میکروب شناسی و ... هستند که حتما باید به روش صحیح سوزانده شوند . گروه دیگری از زباله ها، زباله های ویژه هستند که به 3 دسته تقسیم می شوند.
1- نخاله های ساختمانی که اغلب شامل چوب،فلز،پس مانده کاغذ و غیره هستند که نباید انها را با زباله های معمولی مخلوط کرد .
2-روغنهای مصرف شده ،لاستیک کهنه و ماشین های اسقاطی و امثالهم که سالیان سال بدون تغییربر روی زمین باقی می مانند .
3-مواد رادیو اکتیو که از مراکز تحقیقات اتمی و کارخانجاتی که با انرژی اتمی کار می کنند بوجود می ایند و بسیار خطرناک هستند.
روشهای دفع زباله نیز به سه صورت انجام می گیرد:
1-سوزانیدن زباله
2- دفن بهداشتی زباله
3- تبدیل زباله ها به کود گیاهی (الی)یا کمپوست
مسئله بهداشت و بهسازی محیط زیست از لحاظ دفن زباله های شهری و روستایی هنگامی روشن خواهد شدکه خطرات ناشی ازان بخوبی شناخته شود.همان اندازه که ترکیبات زباله ها گوناگون و متنوع هستند خطرات ناشی از مواد تشکیل دهنده ان نیز متفاوت است . زباله نه فقط باعث بیماری ، تعفن و زشتی محیط زیست می گردد بلکه می تواند با الوده کردن خاک ،اب و هوا خسارات زیادی به بار اورد.
جمع اوری و انبار زباله ها در فصل گرما باعث تخمیر غیر هوا زی سوختن خود بخود و احتراق ناقص(بخصوص پلاستیکها) و تولید گازهای متان دی اکسید کربن و منو اکسید کربن می شود که الودگی هوا را بدنبال دارد موادی همچون پلاستیک و لاستیک که تجزیه نمی شود و زباله های بیمارستانی و مواد شیمیایی کارخانجات و فضولات انسانی و غیره باعث الودگی خاک می شود . زباله های خانگی بعلت تعفن تجزیه سریع در هوای گرم موجب تکثیر بسیاری از میکروبها و رشد ونمو حشرات می شود انتشار زباله ها در محیط و یا تلنبار در حواشی شهر ها ، محیط مناسبی برای تکثیر و رشد و نمو حشرات ،جوندگان و دیگر موجودات موذی بوجود می اورد که آلودگی محیط و انتشار بیماریهای مختلف را در پی دارد .
شایع ترین بیماریهایی که در ارتباط با زباله بوجود می ایند توسط حیوانات خانگی همچون موش ، مگس ، سگ، گربه، پشه و سوسک منتقل خواهد شد.
بطور مثال مگس ها برای تخم ریزی به مواد در حال فساد و انواع زباله جلب می شوند . هر مگس توسط زوائد بدن خود به طور متوسط می تواند یک میلیون و دویست و پنجاه هزار باکتری را منتقل کند .
بدین ترتیب مگس ها می توانند میلیاردها باکتری را از منابع آلوده ،بر روی مواد غذایی ،بدن و سایر لوازم خانگی منتقل کند و انسان را به انواع بیماریهای عفونی و انگلی مبتا سازند .مهم ترین بیماریهایی که توسط مگس خانگی انتقال می یابد عبارتند از :حصبه ، شبه حصبه ، وبا ، تراخم، دیسانتری آمیبی ، دیسانتری باسیلی ، مسمومیتهای غذایی ،انواع اسهالهای مختلف، سل ، طاعون و سیاه زخم که طبق بررسی های انجام شده شیوع انها همراه با ازدیاد مگس شدت می یابد .
موشها نیز قادرند بیماریهای گوناگون را به انسان منتقل کنند مهمترین این بیماریها طاعون است که خسارات جبران نا پذیری به دنبال دارد .
موشها می توانند از طریق مدفوع ، ادرار و گزش موجب انتشار الودگی شوند . به عنوان مثال هاری توسط موش به سگ و سپس به انسان منتقل می شود . بیماری سالک جلدی یکی از شایع ترین بیماریها در کشور ایران است که منبع این بیماری جوندگان از جمله موش است .به طور کلی موشها با مصرف زیاد زباله به عنوان غذا به وفور تولید مثل می کنند و نتیجتاً بیماریهای بیشتری رامنتشر می کنند .
وجود موش در ساختمانهای مسکونی ، هتل ها ، رستورانها موجب افزایش پشه ،کک و الودگی های دیگری می شود که کنترل انها ضروری است .
طبق اخرین سر شماری سال 1375 استان گلستان دارای جمعیتی معادل یک میلیون و426 هزار و 288 نفر دارای نرخ رشد جمعیت 2/26 می باشد . متوسط سرانه زباله 800 کرم برای هر نفر در ورز تخمین زده شده است با این حساب میزان زباله تولیدی خانگی استان 1276 تن در روز بر اورد می گردد که بیش از 80 درصد ان را زباله های فسادپذیر تشکیل می دهد و بقیه ان موادی همجون کاغذ ، پلاستیک ، آهن ، شیشه و منسوجات و چوب هستند .
ولی به نظر می رسد که همه مردم فقط جمع اوری زباله را داخل منزل خود انجام می دهند و بعد از نظافت منزل کیسه های زباله را به بیرون ساختمان منتقل می کنند و اولین نقطه مناسبی را که برای گذاشتن زباله به نظرشان می رسد . کنار تیر برق کوچه یا خیابان ،کنار یکی از درختان حاشیه پیاده رو ،کنار صندوق پست یا هر تکیه گاه مناسب دیگر سات که البته در معرض دید عموم بالاخص مامورین محترم شهرداری باشد ئ صد البته که حضور گربه ، موش، سوسک و ... جزء لا ینفک این مناظر است .
تولید زباله کمتر به دلیل محدود بودن منابع کره زمین مصرف کمتر پلاستیکها که ممکن است سالیان سال به همان شکل در سطح طبیغت باقی بمانند وتجزیه نشوند..توجه خاصی به امر با زیافت زباله بویژه جدا سازی از مبداتولید به عنوان یک اصل کلی از راه حلهای مبارزه با این مشکل زیست محیطی است ،از انجائیکه زبالها قابل بازیافت هستند باید در منزل یا ادرات و ... از هم جدا سازی شوند به عنوان مثال 80% زباله های خانگی قابل تبدیل به کمپوست .هستند .
بقیه نیز قابل جدا سازی و بازیافت هستند . بهتر است کاغذها و الومینیوم های اسقاطی و پلاستیکها و شیشه های شکسته دسته بندی شود زیرا بازیافت از میان انبوه زباله ها، غیر بهداشتی بوده و و انواع بیماریها را منتشر می نماید . بر نامه ریزی ویژه در زمینه جمع اوری و دفع مواد زائد صنعتی بویژه زباله های سمی و خطرناک مانند رنگهای روغنی ،تینر ، باتری های متسعمل ، پاک کننده ها ، نفتالین ، پولیش میز و صندلی ، روغن ترمز ،ضد یخ ، پاک کننده های فرش و افت کش ها که دارای خواص اتش زایی ، سمیت ، انفجاری ، پرتو زایی و خورندگی هستند می تواند به کاهش الودگی کمک کند .
برای این منظور باید تا حد امکان جانشینهای بی خطر و یا کم خطرتر را به جای مواد شیمیایی خطر ناک استفاده کرد . مثلاًبه جای رنگهای روغنی از رنگهای پلاستیک ،به جای نفتالین از تراشه های درخت سدر و یا روغن سدر و به جای مایع پاک کننده اجاق گاز از مخلوط آب و جوش شیرین استفاده کرد .
در ساختمان باتری ها مواد سمی چون جیوه و کادمیوم به کار می رود که در هنگام دور ریختن باتری ها این مواد محیط زیست را آلوده می کنند بنا بر این استفاده از لوازم برقی مانع تولید زباله می شود .
بهینه سازی جمع آوری و حمل و نقل زباله و دفع زباله اعم از دفع ، کود سازی ، سوزاندن و... ارج نهادن به حرفه رفتگری و تشویق کار گران شهرداری ، آموزش بهداشت و بالا بردن سطح اگاهی مردم ، مسئولین و دست اندرکاران نیز از عوامل کاهش آلودگی در سطح شهر ها و روستاها است .
رسیدن به پایین ترین سطح آلودگی همچنین مستلزم هماهنگی برنامه ها و مدریت دفع زباله و سطح کشور به ویژه شهرداری ها ، ادارات محیط زیست و بهداشت محیط می باشد .
مسلماًتنها با رعایت تمامی این موارد است که جلوی سرعت رو به رشد آلودگی گرفته خواهد شد ولی تا زمانی که اهمیت این نکات و خطرات ناشی از الودگی محیط زیست بر ما روشن نشود هر اقدامی در جهت بهبود اوضاع بی نتیجه خواهد بود .

