17 ژوئن به عنوان روز جهانی بیابان زدایی در سراسر جهان نام گذاری شده است و این روز در کشورهای مختلف گرامی داشته می شود.

پيشروي بيابانها، فروسائي زمين در نواحي خشك، نيمه خشك و مناطق نيمه مرطوب  را دربرمي گيرد و عوامل دخيل در پيدايش آن در وهله اول فعاليتهاي انساني و تغييرات آب و هوا مي باشد. شايان ذكر است كه پيشروي بيابانها به مفهوم توسعه بيابانهاي از پيش موجود نيست. اين فرآيند در حقيقت به اين دليل رخ مي دهد كه اكوسيستمهاي نواحي خشك كه بيش از يك سوم كره زمين را در بر مي گيرند شديداً  در معرض استفاده بيش از حد و عدم بهره برداري صحيح از زمين قرار دارند. فقر، عدم ثبات سياسي، جنگل زدايي و تخريب جنگلها، چراي بيش از حد دامها و روشهاي نامناسب و نادرست آبياري همگي مي تواند به كاهش ميزان حاصلخيزي زمين بيانجامد. پيشروي و توسعه بيابانها  زندگي بيش از 250 ميليون نفر را در سراسر جهان مستقيماً تحت تاثير قرار  داده و در عين حال زندگي قريب يك ميليون نفر را در بيش از صد كشور به مخاطره مي اندازد، مردمي كه اكثراً در فقيرترين، محرومترين و ضعيفترين كشورها به لحاظ مسائل سياسي به سر مي برند.

• راه حل بد يع و مبتكرانه

بيابانزدايي به منظور تضمين حاصلخيزي دراز مدت در مناطق مسكوني نواحي مربوطه، ضروري است. متاسفانه  تلاشهايي كه در همين  راستا در گذشته صورت پذيرفته همگي به شكست انجاميده و معضل فروسائي زمين در سراسر نقاط دنيا رو به وخامت گذارده است. به دنبال نياز به يافتن راهكاري تازه و نو، دولتهاي 170 كشور جهان، در ماه مارس سال 2002 ميلادي به كنوانسيون  بيابانزدايي سازمان ملل متحد پيوسته اند.

هدف از انعقاد اين كنوانسيون ارتقاء اقدامات موثر از طريق  برنامه هاي محلي مبتكرانه و نيز همكاريهاي حمايتي بين المللي است. به موجب اين كنوانسيون  هرگونه تلاش در جهت محافظت از زمينهاي مناطق خشك در دراز مدت انجام خواهد گرفت  چرا كه عوامل دخيل در پيدايش اين فرآيند، متعدد و در عين حال بسيار پيچيده مي باشد و پهنه گسترده اي را در بر مي گيرد كه مسائلي  نظير  الگوهاي تجارت جهاني و روشهاي ناپايدار مديريت اراضي را در خود جاي داده است. در اين راستا تغييراتي بس شگرف و به معناي واقعي كلمه چه در سطح محلي و چه در سطح بين المللي مي بايست صورت پذيرد.

•  برنامه هاي ملّي

كشورهايي كه كمابيش با مساله پيشروي بيابانها دست به گريبانند، در حال اجراي كنوانسيون  از طريق توسعه  و اجراي برنامه هايي در مقياسات ملي، بين منطقه اي و منطقه اي مي باشند. معيارهايي در خصوص تدارك و آماده سازي اين برنامه ها در پيوست شماره پنج كنوانسيون پيرامون اجراي برنامه هاي منطقه اي به تفصيل ذكر  گرديده است و  آفريقا (كه به دليل شديدتر بودن پيشروي بيابانها در درجه اول اهميت قرار دارد)، آسيا، آمريكاي لاتين و حوزه درياي كارائيب، شمال درياي مديترانه و قسمتهاي مركزي و شرقي اروپا را در برمي گيرد. براساس تجارب  پيشين، ضرورت وجود حكومت مردم سالار و دموكراتيك در كنوانسيون مطرح شده است. اين خود به مفهوم شركت اقشار مردم در فعاليتهاي مربوطه و ايجاد محيطي خود جوش در زمينه مشاركتهاي مردمي مي باشد بدين صورت كه بوميان هر كدام از نواحي فوق الذكر اين امكان را بيابند تا در محافظت زمين از فروسايي سهيم شوند. البته شايان ذكر است كه به موجب  برنامه هايي از اين دست مسئوليت از حكومتها سلب نمي گردد. برخي از تغييرات نظير سيستمهاي اجاره زمين، تقويت زنان، كشاورزان، چوپانها تنها از عهده  دولتها ساخته است. در ضمن دولتها مي بايست به موسسات غير انتفاعي اجازه دهند در زمينه تدارك و آمادگي  برنامه هاي  اجرايي  نقشي مهم را ايفا نمايند.

برخلاف تمامي تلاشهاي گذشته، برنامه هاي اجرايي مي بايست با ساير خط مشي هاي ملي در راستاي توسعه پايدار هماهنگ و يكپارچه و با هرگونه تغييرات و شرايط محيطي ساز گار باشد.

•  توافقنامه هاي شراكتي

برنامه هاي اجرايي كنوانسيون با شور و مشورت در بين كشورهايي كه به نوعي متاثر از  مساله  پيشروي بيابانها هستند،افراد خيّر و سازمانهاي بين دولتي و غير دولتي صورت مي گيرد.اين روند باعث ارتقاء ميزان هماهنگي و نيز توسعه شبكه اي از حمايتها و ياريها در جايي مي شود كه بيشترين تاثير را خواهد گذارد. از ديگر مزاياي چنين برنامه هايي بوجود آمدن توافقنامه هاي شراكتي خواهد بود كه در آنها چه، ميزان مشاركت  كشورهاي متاثر، چه ميزان مشاركت  كشور هاي امداد رسان و نيز مشاركت سازمانهاي بين المللي لحاظ خواهد شد.

انتظار آن مي رود كه كشورهاي توسعه  يافته، سرمايه گذاري بنيادي براي برنامه هاي اجرايي را تقويت نموده ميزان دسترسي به فناوريهاي مناسب، دانش، و مهارتها را ارتقاء بخشند. نياز به هماهنگي در بين موسسات و افراد امداد رسان و مؤّسّسات و افراد نيازمند بسيار مورد تاكيد قرار گرفته است زيرا فعاليتهاي گوناگون در هر برنامه نيازمند تكميل و گسترش دو جانبه است.

•  توسعه پايدار

كنوانسيون فصل جديدي را در بيابانزدايي و ستيز با آن مي گشايد اما اين تازه ابتداي راه است. كشورها به طور اخص در حال تجديد نظر و بررسي برنامه هاي اجرايي هستند. مضاف بر آن توجه دولتها به مسائلي نظير رشد و افزايش آگاهي، افزايش ميزان تحصيلات و برنامه هاي آموزشي در كشورهاي در حال توسعه و توسعه يافته معطوف است.

 جهت پيشروي بيابانها تنها هنگامي معكوس مي گردد كه تغييرات شگرف در گرايشها و رفتار هاي محلي و بين المللي پديد آيد. اين تغييرات قدم به قدم ما را به بكار گيري پايدار زمين و امنيت غذايي براي جمعيت در حال رشد جهان رهنمون مي سازد.

به اين ترتيب بيابانزدايي به معناي واقعي تنها بخشي از هدفي به مراتب عظيمتر است و آن عبارتست  از توسعه پايدار كشورهاي متاثر از خشكسالي و پيشروي بيابانها.

•  تجارب ايران در امر بيابان زدايي

 فلات مركزي ايران يكي از معروفترين مناطق خشك جهان محسوب مي شود. اين كشور با مساحت 165 ميليون كيلو مترمربع در جنوب غربي آسيا و در نوار خشك جهان قرار گرفته است. 80% از كل سرزمين ايران  از آب و هواي خشك و نيمه خشك برخورداراست و به اين ترتيب در معرض خطر فرآيند  پيشروي بيابانها قرار  دارد. 

ميانگين سالانه ريزش باران در بيابانهاي ايران كمتر از 50 ميليمتر مي باشد اين در حاليست كه همين ميزان در مورد كل كشور به 320 ميليمتر در سال بالغ مي شود. بيابانها و مناطق بياباني بر روي هم 34 ميليون هكتار از اراضي ايران را به خود اختصاص مي دهند و 12 ميليون هكتار نيز ماسه اي بوده و يا از شن و ريگ روان پوشيده شده است.

عليرغم اينكه عوامل زيست محيطي، تغييرات آب و هوايي و كمبود بارش كافي  نقشي به سزا در فروسايي زمين و پيشروي بيابانها دارند، در برخي از موارد فعاليتهاي انساني را نيز بايد در زمره اين گروه  قرار داد. فرآيندهاي  فروسايي زمين و  پيشروي بيابانها در ايران در دهه هاي اخير به دليل عوامل ذيل تسريع گرديده است:

الف. جمعيت ايران در ظرف 20 سال گذشته دو برابر شده است. در همين راستا نياز به محصولات كشاورزي و فرآورده هاي روستايي مردم را مجبور به استفاده از زمين نموده است تابدون توجه به پتانسيل و ميزان حاصلخيزي جنگلها ومراتع  آنها را به زمينهاي زراعي تبديل نمايند.

ب. چراي بيش از حد دامها در مراتع و استفاده بي رويه از اين مناطق بسيار شايع است .  

پ. استفاده بي رويه از چوب درختان و گياهان براي مصارف خانگي نظير پخت و پز و سيستم حرارتي منازل به همراه استفا ده بي رويه از منابع آبي راه را بيشتر به سوي فروسائي زمين فراهم مي نمايد.

ت. آوارگان به دليل برطرف كردن نيازهاي خود در زمينه هاي تامين سوخت، كشاورزي و پرورش گياهان در  فروسايي حدود 2/1 ميليون هكتار از منابع طبيعي سهيم بوده اند.

خط مشي ها و برنامه هاي دولت جمهوري اسلامي  ايران در احيا و گسترش منابع طبيعي قابل بازيافت با توجه ويژه نسبت به كنترل پيشروي بيابانها به شرح ذيل مي باشد:‌

١.  بكارگيري رسانه هاي ارتباط جمعي و ساير رسانه ها به منظور افزايش آگاهي عموم پيرامون اهميت منابع طبيعي قابل بازيافت و خطرات ناشي از پيشروي بيابانها.  

٢.  تسريع روند توسعه اقتصادي ـ اجتماعي در مناطق روستايي به منظور جلوگيري از مهاجرت  كشاورزان و  دامداران به شهرهاي بزرگ و مراكز شهري.

٣. حفاظت از محيط زيست و برقراري ثبات در آن.

٤.  احيا و بازيافت زمينهاي فروسائي شده.

۵. توسعه صنعتي با بكارگيري فناوري  سازگار با محيط زيست .
٦. سياستهاي فعال در زمينه جمعيت شناختي كه موجب كاهش ميزان آهنگ رشد از17/3 % به 7/2 %  گرديده است .

٧.  تثبيت ريگهاي روان به منظور كاهش تاثيرات منفي بر زمينهاي زراعي، مناطق مسكوني، مناطق سوق الجيشي، جاده ها و ساير تاسيسات زير بنايي كه از نظر اقتصادي ارزشمند تلقي مي شوند.

٨. تشويق مشاركتهاي مردمي در مراحل تصميم گيري و اجراي برنامه ها ي مربوطه.

 حركت شنهاي روان به منزله نوعي از  پيشروي بيابانها تلقي مي شود كه خطري بزرگ را متوجه ايران مي نمايد. خسارات ناشي از پيشروي ريگهاي روان  هر ساله رو به تزايد گذارده  است.  نخستين اقدام جدي در زمينه كنترل ريگهاي روان در سال 1965 ميلادي (برابر  با  سال 1344 هجري شمسي) در مورد 100 هكتار از اراضي به مورد اجرا گذارده شد. امروزه چنين تلاشهايي آنقدر به لحاظ دامنه و ابعاد  توسعه يافته است كه پروژه هاي تثبيت ريگهاي روان و برنامه هاي بيابانزدايي سالانه حدود يك ميليون هكتار از اراضي را در بر مي گيرد.

اقدامات مبتكرانه در خصوص تثبيت شنها و ريگها ي روان  شامل مراحل و روشهاي بيولوژيكي، مكانيكي و شيميايي است و فعاليتهايي نظير كاشت نهال، بذر افشاني محصور  سازي  اراضي و استفاده از نفت خام به منظور محافظت از ريشه هاي گياهان  را در بر ميگيرد. تاكنون بيش  از 4 ميليون هكتار از مناطق بياباني و باير ايران  احيا شده اند. در اين ارتباط يكي از عمده ترين اين تلاشها برنامه اجرايي ملي است كه در سال 1992 آغاز گرديد. دست اندركاران اين برنامه در نظر دارند تثبيت ريگهاي روان و بيابانزدايي  10 ميليون هكتار از اراضي  فروسايي شده را عملي سازند. فعاليتهاي ايرانيان در مدت 28 سال در زمينه تثبيت شن و ريگ روان و بيابانزدايي مجموعه ارزشمندي از تجارب و تخصصهاي تكنيكي را به دست مي دهد.

بيابانزدايي مساله اي جهاني بوده و تنها به مناطق جغرافيايي خاص محدود نمي  باشد. در عين حال جمهوري اسلامي ايران فعالانه با كشورهاي متاثر از اين فرآيند و آژانسهاي علاقمند به همكاريهاي دو جانبه، همكاري نموده است. اين خود نشان دهنده تعهدات ايران در زمينه هاي  مذكور و نيز در زمينه ائتلاف جهاني عليه فروسائي زيست محيطي بالاخص بيابانزدايي مي باشد.

برخي از فعاليتهاي بين المللي در اين زمينه كه توسط  جمهوري اسلامي ايران صورت گرفته است شامل برگزاري كنفرانسهاي بين المللي، ميزباني جلسات منطقه اي در راستاي همكاري با اسكاپ (ESCAP)، برنامه محيط زيست سازمان ملل متحد (UNEP)، فائو (‌سازمان خواروبار و كشاورزي ملل متحد (FAO)، همكاري سه جانبه (ايران، كميسارياي عالي پناهندگان سازمان ملل متحد(UNHCR) و صندوق بين المللي  توسعه كشاورزي (IFAD) به منظور احياي مناطق بياباني شده  از طريق اسكان آوارگان افغاني مي باشد.

در خاتمه شايان ذكر است، برنامه ريزي به منظور تاسيس اداره پروژه ها در خصوص كنترل پيشروي بيابانها با حمايت مالي اسكاپ و برنامه محيط زيست در جمهوري اسلامي ايران در مراحل پاياني مي باشد.

همانگونه كه پيشتر نيز مطرح گرديد تلاشهاي دراز مدت در جهت كنترل پيشروي بيابانها، و نيز تثبيت شن و ريگ روان تجارب و تخصصهاي ارزشمندي را عايد ايران ساخته است كه ما مايليم آنها را در اختيار كشورهايي كه داراي شرايط مشابه هستند قرار دهيم. در مقابل ما نيز به بعد جهاني اين تلاشها واقفيم و درصدد همكاريهاي مثمر ثمر با دولتها، ‌سازمانها و موسساتي هستيم كه در زمينه كنترل پيشروي بيابانها و تثبيت شن و ريگ روان بتوانند موجب  غناي تجارب و تخصصهاي مربوطه شوند.  

گل مظهر زيبايي و سرزندگي و هديه لطيف خداوند به ما انسان ها است. گل همواره سمبل زيبايي و سرزندگي بوده است به همين علت وقتي به شخصي گل هديه مي كنيد، علاوه بر اينكه او را سرشار از حيات و سرزندگي مي كنيد، به او اين احساس را مي دهيد كه او برايتان عزيز و گرامي است. ابراز علاقه از طريق هديه كردن دسته گل هاي زيبا باعث افزايش علاقه مي شود. گونه هاي مختلف گل داراي مضمون خاص هستند؛ بعنوان مثال گل رز سمبل عشق و دوستي، گل لاله و شقايق سمبل شهادت. گل علاوه بر زيبايي بصري نيز داراي بوي خوش است كه باعث شادي خاطر انسان مي شود.

برخي خاستگاه گل را بهشت برين ميدانند. در برخي از افسانه ها آمده است؛ زمانيكه آدم و حوا به زمين هبوط كردند گل هايي كه به موهاي حوا بود بر زمين ريخته شد. امروز در عصر ما، زيباترين و ارجمندترين و در عين حال در دسترس ترين تحفه ها يك شاخه يا دسته گل است كه به مناسبت هاي بسياري هديه ميشود.

ايران را از دير باز به كشور گل و بلبل مي‌شناخته‌اند. ايرانيان نخستين ملتي بودند كه گل هديه دادند. گل و غنچه هاي دست داريوش در سنگ نگاره هاي تخت جمشيد است كه بيشتر از 2500 سال سابقه دارد، نشان دهنده پيشينه دسته گل  و هديه دادن آن در ايران عهد باستان است.

بعد از اسلام گل و دسته گل در نزد ايرانيان حرمت و اعتبار خود را حفظ كرد و شايد ارجمند تر شد. مطابق برخي نقل قول ها اعتباري كه مردم به گل سرخ مي دادند از سخني منسوب به حضرت محمد (ص) مايه داشت، كه فرموده بود: به شب معراج گل از عرق من آفريده شد. بازتاب اين روايت را در غزل مولانا (غزل فوق) مشاهده نموديد. علاوه بر آن ”گل“ در ادبيات فارسي رمز ”زيبايي شناسي“ است و ”بلبل“ رمزِ ”شعرسرايي“ است. آنچه كه هست ايران سرزميني است با آب و هواي اقليمي متفاوت و داراي زيبايي هاي فراوان. وجود گل هاي زيباي وحشي در فصول خاص خود و پرورش گل هاي زيبا و تزئيني از زيبايي هاي خاص آن بشمار مي آيد.

    آيا چنين دريافت‌هاي تلخ و غمباري نبايد بشر امروز را با طرح جدي اين پرسش رودررو ‌سازد كه «چرا انسان‌ها با وجود آن كه مي‌دانند، ادامه‌ي حيات‌شان بر روي اين يگانه كره‌ي قابل زيستن در كهكشان راه شيري، در گرو حفظ مواهب طبيعي و زيستمندان متنوع گياهي و جانوري آن است، باز هم آن گونه كه سزاوار است، اقدامي ملموس و مهاركننده براي كاهش ضريب ناپايداري زيست‌بوم انجام نمي‌دهند؟!»
     به باور نگارنده‌ي اين سطور كه افزون بر دو دهه سابقه‌ي حضور در جستارهاي محيط زيستي را در اغلب سطوح مردمي، دانشگاهي، اجرايي و پژوهشي ايران دارد، پرسش فوق كليدي‌ترين و البته شايد آزاردهنده‌ترين سؤالي است كه هر يك از ما، به فراخور مسئوليت و جايگاه اجتماعي‌مان بايد از خود بپرسيم. يك قاضي بايد از خود بپرسد كه چرا به رغم مجازات‌هايي كه به حكم قانون و متأثر از اصل مترقي ۵۰ قانون اساسي بر متجاوزين و متصرفين منابع طبيعي و محيط زيست اعمال داشته، همچنان شمار اين چنين پرونده‌هايي در محاكم دادگستري كشور در حال افزايش است؟! يك معلم يا مدرس دانشگاه بايد از خود بپرسد چرا با وجود گذران سهم عمده‌اي از زندگيش در پاي تخته سياه يا دستگاه نمايش اسلايد و كوشش‌هاي شبانه‌روزيش، همچنان آن گونه كه بايد دانش‌آموزان و دانشجويانش التزامي عملي به آموزه‌هاي محيط زيست نشان نمي‌دهند و تشكل‌هاي مردم‌نهاد طرفدار محيط زيست در ايران از كمترين وزن ممكن برخوردار هستند؟! يك نماينده مجلس يا وزير مملكت يا مدير ارشد دولتي بايد از خود بپرسد: چرا به رغم حضور در اغلب همايش‌هاي سبز و توصيه مردم به حفظ محيط زيست و جلوگيري از تشديد آلودگي زيست‌بوم، عملاً حاصل چهار سال خدمت‌شان در صحن بهارستان يا طبقه‌ي فوقاني ساختمان فلان وزارتخانه يا نهاد حكومتي از منظر محيط زيست قابل دفاع نيست؟! و سرانجام يك پژوهش‌گر محيط زيست و منابع طبيعي بايد آنقدر شجاعت داشته باشد كه اين ناتواني غم‌بار را تحليل كرده و راه برون‌رفت از آن را بي‌هيچ ملاحظه‌اي نشان دهد.
    راست آن است، به رغم آنكه كمتر كسي است كه از حضور در طبيعت لذت نبرد و برايش حفظ موجودات گياهي و جانوري اقدامي نابخردانه باشد، امّا در همان حال بايد اعتراف كنيم كه هنوز كمتر كسي است كه حاضر باشد براي حفظ طبيعت و زيستمندان آن، هزينه كند! تلخ است اما بپذيريم كه مردم ما براي سيگار كشيدن، چايي خوردن، مسابقات ورزشي را نگاه كردن، پيامك‌بازي كردن و رستوران رفتن حاضرند پول بيشتري را بپردازند تا كمك به حفاظت از طبيعت و ارتقاء ظرفيت كشور در اين حوزه مهم فرهنگي.

    ما به عنوان متخصص و مدرس محيط زيست حتا نتوانستيم آنقدر آگاهي و شور در مردم بيافرينيم كه آنها خود در برابر احداث فلان سازه‌ي غول‌پيكر بتني (سد) بايستند و يا با ساخت جاده از قلب زيست‌بومي جنگلي (جاده ابر شاهرود)، عرصه‌اي حفاظت‌شده (جاده لواسان به بلده نور) يا تالابي بين‌المللي (تالاب انزلي، ارژن و …)، مخالفت كرده و به فن‌سالاران طبيعت‌ستيز نشان دهند كه برايشان «پايداري توسعه» مهم‌تر از رفع نيازهاي كوتاه مدت است. شوربختانه آن كه در بسياري از موارد، اين طرفداران اندك محيط زيست بوده‌اند كه عملاً در برابر مردمي كه خواهان احداث سد، پالايشگاه، جاده و فلان سازه‌ي اشتغال‌زا بوده‌اند، ايستاده‌اند و از اين زورآزمايي غم‌بار، مديراني كه تمايل به دوام مدت مديريت و ميزشان دست بالا را داشته است، با ژستي مردم‌مدارانه بيشينه‌ي سود را برده و حكم به تخريب بيشتر طبيعت صادر كرده‌اند، آن هم بي پرواي فرداها كه دير يا زود خواهد آمد و گريبان‌مان را خواهد گرفت. همان گونه كه خشك كردن درياچه آرال در آن سوي مرز گوشه شمال غربي كشور و تالاب ارزشمند هورالعظيم در اين سوي مرز غربي و جنوب غربي و هامون در شرق كشور چنين عقوبتي را پيش روي‌مان نهاده است.
    برگرديم به جمله‌اي كه در پيشاني اين يادداشت آمده است؛ قصه‌ي پرغصه‌ي محيط زيست در ايران و بسياري ديگر از كشورهاي جهان از همين دريافت ناشي مي‌شود: اگر به اين باور نرسيم كه جهاني كه براي گياهان و جانوران ناامن باشد، براي انسان هم ناامن خواهد بود؛ نبايد انتظار داشته باشيم كه به اين زودي‌ها، كوشش‌هاي جدي براي مهار كارمايه (انرژي)هاي نو، در دستور كار دولت‌ها قرار گيرد؛ كارمايه‌هايي كه اگر مهار شوند، هم از ميزان تجاوز به بوم‌سازگان (اكوسيستم)‌هاي طبيعي كاسته مي‌شود، هم نرخ آلودگي و انتشار گازهاي گلخانه‌اي پايين مي‌آيد (شعار امسال روز جهاني محيط زيست نيز بر همين دريافت استوار است)، هم آلودگي‌هاي شنيداري، ديداري و هسته‌اي كاهش خواهد يافت و هم جهاني امن‌تر و با كيفيت‌تر براي انسان و ديگر زيستمندان عالم بوجود خواهد آمد.

   مؤخره:
  نمي‌توانم شادماني و شعف خود را از حمايت گسترده و كم‌نظير وبلاگ‌نويسان و صاحبان بسياري از تارنماهاي معتبر درون و برون كشوري از فراخوان موج سبز اعلام ندارم. موجي كه دامنه‌ي آن به رسانه‌ي ملّي هم رسيد و در چندين برنامه راديويي و تلويزيوني به آن پرداخته شد. و اين شايد نخستين بار باشد كه به رغم قرار گرفتن كشور در تعطيلاتي طولاني، «محيط زيست» از بيشترين انعكاس ممكن در رسانه‌هاي ديداري، شنيداري، نوشتاري و مجازي فارسي‌زبان برخوردار شد؛ رخدادي كه اميدوارم بتواند به ارتقاي ظرفيت فرهنگي محيط زيست در جامعه امروز ايران بيانجامد.

امسال روز NGO ها را اعلام نکردند ما خودمان هفت روز این هفته را روز NGO ها و محیط زیست اعلام می کنیم 

پنجم ژوئن برابر با ۱۶خرداد ماه ۱۳۸۷

روز جهانی محیط زیست گرامی باد

همینطور که همه دوستان میدونند از ۱۶تا۲۲ خردادماه هفته محیط زیسته که قراره وبلاگستان فارسی را سبز کنیم البته به کمک شما دوستان و خواننده عزیز.از کسایی دوستان که به این وبلاگ سر میزنند خواهش میکنم که به سایت موج سبز رفته و لوگوی طراحی شده را توی وبلاگشون قرار بدن و با معرفی این طرح به دوستانشون و نوشتن یک مطلب زیست محیطی در وبلاگشون متناسب با مخاطبین  در این طرح شرکت کنند.

این طرح به پیشنهاد سپهر سلیمی عزیز و با طراحی وبسایت توسط آقای مهدی اشراقی انجام شده که از هردو این عزیزان تشکر میکنم بهشون خسته نباشید میگم.

خواهش ما این است که خواهش‌مان را اجابت کنید و به جهانیان نشان دهید که ایرانیان، اگر بیشتر از سایر اهالی زمین برای حفظ محیط زیست‌شان، اهمیت و اعتبار قایل نیستند، کمتر نیز نیستند.

پس وعده‌ي ما در سبزترين روزهاي سال ، 16 تا 22خرداد ماه 87؛ روزهايي که وبلاگستان را به کمک هم از هميشه سبزتر خواهيم کرد.