کیمیای سبز
مینویسیم محیط زیست میخوانیم زندگی
فرهنگ زباله و زباله فرهنگی : مهدی هاشمی سازمان ملل متحد ناقوس خطر کمبود آب را به صدا درآورد: مهشید رضایی روش های نگهداری گلها و درختچه های آپارتمانی می نویسیم محیط زیست میخوانیم زندگی کارخانه های آلوده کننده باید خسارت بپردازند: اورلین برنیه رابطه مواد شیمیایی و انرژی اتمی و محیط زیست : ملیحه اکبری نامه ای به شهردار و اعضای شورای اسلامی شهر اراک بوی نسترنها : امیر برومندی گام بعدی: ابراهیم عباسی دیوار بنفش: کاریکاتور ونجلیس نقاش ترین آهنگ ساز: بهمن مدنی مضرابهای سنتور یا خرکهای اعتیاد : وحید پورسعادت ابرهای ناگهان : شعر جهان را ورق بزنیم : معرفی کتاب علاقه مندان به تهیه این نشریه می توانند با شماره ۰۹۳۵۹۶۹۵۸۶۷ تماس بگیرند............. معدنی مصرف می کنند بیشتر است. در کنگره جهانی دندانپزشکان در مونترال کانادا متخصصان تأکید کردند که میزان فلوراید آب معدنی پایین است و احتمال بروز پوسیدگی دندان در کودکان را افزایش می دهد. خطر آلودگی آب را جدی بگیریم در شهرهای دیگر نیز وضع به این گونه است. شهر « مشهد » دیگر شهری است که از چندسال قبل به شدت با مشکل آلودگی نیترات مواجه بود. به گفته مسؤولان بخش آب مشهد ، دفع سنتی فاضلاب خانگی و صنعتی و روند روبه رشد افزایش یون نیترات درچاه های آب شرب مشهد ( که 85 درصد منابع آب شهر را تأمین می کنند ) باعث شده که برای نخستین بار طرح نیترات زدایی با همکاری کشور آلمان در این شهر اجرا شود و در صورت مثبت بودن اجرای آن تسری یابد. کارشناسان مشاهده مقادیر بیشتر از 10 میلی گرم نیترات در یک لیتر آب های زیرزمینی و تغییرات آن، هرچند کمتر از مقادیر پیشنهاد شده و استانداردهای رایج این ترکیب درآب آشامیدنی باشد، بیانگر تماس لایه آبداربا فاضلاب ها، زهاب کشاورزی، نشت از انبارها، شیرآبه های زباله بوده و به عنوان هشداری برای احتمال آلودگی میکروبی آب تلقی می شود. مدیرعامل شرکت مهندسی آبفای کشور در این زمینه می گوید: امروز نگرانی ما به عنوان متولی آب شرب کشور، روند روبه تزاید آلودگی منابع آبهای سطحی وزیرزمینی است و باید توجه داشته باشیم که نوع آلاینده ها از موادمعدنی به موادشیمیایی وآلی تغییر می یابد که از بین بردن آنها به مراتب کار سخت تری است و باید درکناراین که خودمان را به دستگاه ها وآزمایشگاههای پیشرفته ترو نیروی انسانی متخصص تر مجهز می کنیم، دقت در کار را نیز بالا ببریم تا مشکلی متوجه مردم نشود.
واقعیت این است كه :
مواد شیمیایی از جمله حشره كش ها، رنگ ها، براق كننده ها، واكس ها ، چسب ها، پاك كننده ها ، خوشبو كننده ها وسفید كننده ها، دارای مواد تبخیر شونده هستند. پس از استفاده از این مواد بخشی از آن تبخیر شده ، وارد هوای تنفسی می شود. بعضی از این مواد نیز ممكن است قابل اشتعال باشند.
واكنش های سریع این مواد عبارتند از: سوزش وخارش چشم ، بینی وگلو ، سردرد . تماس با این مواد درطولانی مدت منجربه از دست دادن قدرت تمركز، حالت تهوع، آسیب كبد و كلیه و دستگاه اعصاب می گردد. اثرسرطان زایی برخی از این مواد بر حیوانات و انسان به اثبات رسیده است .< h2>برا ی مقابله چه باید كرد؟- در ابتدا باید مشخصات روی بسته های مواد شیمیایی را به خوبی مطالعه و بعد آنها را خریداری كرد.
- به تركیبات ماده و اخطارها ی لازم درمورد آنها توجه كنید.
- ازهرماده ای درموارد مصرف ذكر شده بر روی بسته آن و براساس اطلاعات داده شده استفاده كنید. مثلاً اگر روی بسته پودری نوشته شده بود برای پاك كردن وان ، دستشویی و كاشی ، از آن برای پاك كردن جرم ظروف استفاده نكنید.
- این مواد را دربسته بندی هایی انتخاب كنید كه امكان پاشیده شدن ، نشت كردن و ریزش نداشته باشند.
- مواد شیمیایی را در ظروف اصلی خودشان نگه داری كرده و سعی كنید برچسب مشخصات روی ظروف حفظ شود.
- بهتر است مصرف مواد شیمیایی را با به كارگیری روش های زیر كاهش داد.
- ترشحات و لكه ها را به سرعت تمیز كنید.
- پسمانده های غذا را به سرعت ( قبل از خشك شدن ) از روی ظروف پاك كنید.
-رطوبت های اضافی را در هر جای خانه سریعاً كنترل كنید ( آب های راكد – نشت لوله ها - چكه )
ممكن است موادی به كارببرید كه ظاهراً بی خطر باشند، اما هر چیزی كه تبخیر شده و وارد هوا شود ، برحسب مقدار مصرف ، روش مصرف ، درجه سمی بودن آن و درجه حساسیت افرادی كه با آن تماس دارند، می تواند عامل آلودگی هوا باشد.
- استفاده از توری برای جلوگیری از ورود حشرات بهتر از استفاده از مواد حشره كش است.
- مواد خوشبوكننده هوا در واقع فقط سلول های بویایی را بی حس می كنند وگرنه تأثیری در رفع بوی بد ندارند. نظافت و تهویه مناسب بهترین راه برای رفع بوی ناخوشایند درمحیط خانه است.
رنگ ها ی پلاستیك كم ضررتر از رنگ های روغنی هستند. به این دلیل كه با آ ب رقیق می شوند درحالی كه درنقاشی با رنگ های روغنی بایستی ا ز تینر و حلال های نفتی استفاده كرد. این مواد تبخیر شده وهوا را آلوده می كنند.
- نقاشی با قلم مو بهتر از نقاشی با وسایل رنگ پاش یا اسپری های رنگی است.
اسپری و پیستوله مقدار زیادی رنگ وارد فضا می كنند.
- پس از نقاشی بایستی در و پنجره ها را كاملا بازگذاشت تا رنگ زودتر خشك شده وهوای آلوده خانه كاملاً تهویه شود.
- ذخیره كردن مواد سوختی خصوصاً بنزین در محل زندگی به علت تبخیر آن موجب آلودگی هوا شده و احتمال آتش سوزی را نیز افزایش می دهد.
- در خشكشویی ها به جای آب و مواد پاك كننده معمولی برای پاك كردن لباس ها ، از مواد شیمیایی استفاده می شود. باقیمانده این مواد بر روی لباس ها درخانه و محل نگهداری لباس به تدریج تبخیر می شوند . این مواد از آلوده كننده های هوای خانه هستند . حتی الامكان از خشكشویی لباس ها خودداری كنید.
مصرف بهينه آب الگوي مصرف آب مصرفی هر فرد در شبانه روز مي تواند 150 ليتر باشد . منبع: http://kah-gel.blogfa.com/ وبلاگ کاهگل آلودگی هوا در کودکان باعث ببیماری های چون حملات اسم, زایمانهای زودرس, سقط جنین, عدم تکامل ریه, مرگ و میر کودکان, سرطان و بیماری های عفونی, حملات عصبی و بیماریهای تنفسی میگردد. یکی از بزرگترین معضلات تهدید کننده سلامتی انسانها آلودگی هوا میباشد.از آنجائیکه تکامل ریه پس از بدنیا آمدن نوزاد و در دوران اولیه کودکی میباشد, کودکان نسبت به بزرگسالان از آلاینده ها بیشتر متاثر میگردند.بیشتر ساعات زندگی کودکان در محیط بسته مدرسه و خانه سپری میگردد که این مساله نیز خود همانند هوای آلوده خارج از محیط سر بسته حائز اهمیت میباشد. آلودگی هوا در کودکان باعث ببیماری های چون حملات اسم, زایمانهای زودرس, سقط جنین, عدم تکامل ریه, مرگ و میر کودکان, سرطان و بیماری های عفونی, حملات عصبی و بیماریهای تنفسی میگردد. نقش زنان در حفاظت از محيط زيست : نيمي از جمعيت جهان را زنان تشكيل مي دهند. اما نقش زنان در توسعه و پيشرفت جوامع ، بسيار بيش از يك نيمه است. دامان مادر اولين مدرسه اي است كه هر كودك، علاوه بر الفباي عشق خوب و بد زندگي آشنا مي شود. پس گزافه نيست اگر نقش و سهم زنان را در پي ريزي آينده جوامع بسيار بيش از يك نيمه بدانيم. زنان همواره ارتباط نزديكي با محيطزيست دارند و بهصورت مستقيم يا غيرمستقيم از آن بهرهمند ميشوند. بنابراين، بجاست كه به فعاليتهاي زيستمحيطي توجه ويژه داشته باشند. زنان ميتوانند مسير بسياري از رفتارهاي پرخطر بر ضد محيطزيست را تغيير دهند. اگر زنان از مشكلات و معضلات زيستمحيطي و روشهاي مقابله با آنها آگاه شوند، تأثير بسياري در كودكان، اعضاي خانواده و اطرافيان خود خواهند گذاشت. آنان ميتوانند علاوه بر مراقبت از كودكان و كار در خانه و بيرون از خانه، نقش نگهبان محيطزيست را هم ايفا كنند. اما مهمترين نقش هاي زن در محيط زيست عبارتند از: الف) زنان، عامل اصلي انتقال فرهنگ زيست محيطي به نسل هاي آينده هستند نظر به اين كه پرورش نسل و تربيت فرزندان بر عهده زنان است ، كودكان از آغاز تولد، شيوه زيستن فرهنگ و راه و رسم ارتباط با محيط را از مادر مي آموزند. چنانچه فرهنگ زيست محيطي در ميان مادران تعميم يابد و زنان ما قانونمندي اكوسيستم را بشناسند، در آن صورت به خوبي مي توانند اين ميراث معنوي را به فرزندان خود منتقل كنند. به اين ترتيب درمي يابيم كه انتقال فرهنگ مناسب زيست محيطي علاوه بر فطرت و غريزه شخصي زنان بستر و ابزاري نيز مي خواهد كه بايد ضرورتاً در اختيارشان قرار گيرد. زن محروم از امكانات قادر به انتقال يك فرهنگ مناسب نخواهد بود. ب) زنان به دليل نقش مهمي كه در مديريت خانه دارند مي توانند برنامه ريزان اصلاح محيط زيست در خانه و محله خود باشند. د) زنان عاملان انتقال ميراث معنوي و دانش سنتي زيست محيطي هستند كه بايد از نو كشف و مورد بهره برداري مناسب قرار گيرد. ه) زنان عامل اصلي اصلاح فرهنگ مصرف هستند به دليل نقش مهمي كه زنان در اداره خانه و پرورش و تربيت كودكان دارند. طبيعتاً فرهنگ مصرف كه نقش ويژه اي در اصلاح رفتار زيست محيطي دارد در خانه و بين افراد خانواده به وسيله زنان شكل مي گيرد. به مثال هاي زير توجه كنيد: اگر زنان از فرهنگ مناسبي در زمينه مصرف آب برخوردار باشند با انتقال اين فرهنگ به اعضاي خانواده مي توانند سالانه ۱۵۰ هزار ليتر آب در خانواده خود صرفه جويي كنند. زنان مي توانند به نوجوانان بياموزند كه از ترددهاي غيرضروري با خودروي شخصي اجتناب نمايند و با تشويق و ترويج استفاده از وسيله نقليه عمومي، موجب كاهش اكسيد نيتروژن و دي اكسيد گوگرد شوند. اشاعه كاستن از مصرف برق در خانواده كه ميزان دي اكسيد گوگرد توسط نيروگاهها را كاهش مي دهد. تشويق خانواده به كاهش مصرف افشانه ها و خريد يخچال بدون C.F.C ، علاوه بر كاهش گازهاي گلخانه اي و پالايش هوا از بزرگتر شدن حفره لايه اوزن جلوگيري مي كند. صرفه جويي در مصرف كاغذ و دستمال كاغذي كه در جلوگيري از نابودي جنگلها بسيار مؤثر است استفاده منطقي از شوينده ها و كاهش مصرف آنها، از آلوده شدن سفره آبهاي زيرزميني مي كاهد. استفاده كمتر از پلاستيك و ظروف يك بار مصرف كه پانصد سال وقت براي تجزيه آنها لازم است، در صورتي كه در سطوح گسترده اي به آن عمل شود به حفاظت محيط زيست كمك شاياني خواهند كرد. اگر زنان براي نظافت خانه ،شستشوي خودرو، تفكيك زباله در مبدأ و استفاده مجدد از زباله تر براي تهيه كود آلي و دهها مورد ديگر، برنامه زيست محيطي مناسبي داشته باشند. بخش عظيمي از مشكلات زيست محيطي حل خواهد شد. اما در رسيدن به اين اهداف و با داشتن توانايي هاي زنان بي شك مشكلات عديده اي در راه آنان قرار گرفته است. مهمترين مشكلاتي كه زنان در ايفاي نقش خود در محيط زيست دارند امروزه به عينه ديده مي شود به طوري كه در حال حاضر تقريباً زنان در همه كشورها سهم كمتري در تصميم گيري ها و برنامه ريزيهاي توسعه و محيط زيست دارند و از اين نظر دسترسي آنان به آموزشهاي رسمي و غيررسمي محدود است و به دليل كارهاي بسيار و ساعتهاي طولاني فعاليت در خانه، محل كار، روستاها و مزرعه، فرصت بهره گيري از آموزشهاي همگاني را ندارند.سهم آموزشهاي همگاني در بحث محيط زيست ناكافي و نامناسب است و رسانه هاي گروهي بويژه تلويزيون، سرمايه گذاري لازم را براي اين امر حياتي نمي كنند. اگرچه هميشه در رسيدن به سرمنزل مقصود راه صعب است و مشكل، و ليكن مي بايست برای حفظ و صیانت محیط زیست با اينگونه مشكلات مبارزه كنند. دکتر اسماعیل کهرم، میدونیم که یکی از پیامدهای برخورداری از تأسیسات اتمی انتشار مواد رادیواکتیو در محیط است. این انتشار چه تأثیری بر محیط میگذارد؟ مواد رادیواکتیو به طور کلی سمی هستند. اینها برای حیات ضرر دارند. یعنی به انحاَء مختلف در سطح بسیار بسیار بالا ایجاد مسومیت میکنند و در نهایت وارد بدن که میشوند، حتی اگر شخص مسموم زنده بماند، باعث تغییرات ژنتیکی در فرد میشوند. یعنی اینکه مولکولها را روی آن حلقههای DNA و RNA تحت تأثیر قرار میدهند و باعث میوتیشن (جهش) یا تغییرات ژنتیکی میشوند. این مواد نباید در سطح زمین وجود داشته باشند و خوشبختانه کرهی زمین به خاطر اتمسفری که دارد و به خاطر لایههای مختلف اتمسفر این جور تشعشعات را که از خورشید میگیرد، جذب میکند و به ما نمیرسد. مگر اینکه ما خودمان به طور مصنوعی بیاییم و این را در محیط منتشر بکنیم. دقیقا اینها چه تأثیری در سلامتی انسان میگذارد و چه بیماریهایی را ایجاد میکند؟ مهمترین مسئلهای که اینها ایجاد میکنند، تغییرات ژنتیکی است. در اطراف راکتورهای اتمی اگر دقت و احتیاط نشود، مثلا میبینیم که مارمولکهایی با سه پا، با دو سر و یا مارمولکهای بی دست و پا و انواع قورباغههایی که به اصطلاح دفورمه شده و تغییر شکل دادند، پیدا میشود. این تغییرات یعنی در ژنتیک آن جانور دستکاری شده. البته اگر دوز dose این مواد بالا باشد، باعث مسمومیت و مرگ فرد، گیاه و جانور میشود. وقتی که در چرنوبیل، در اتحاد شوروی سابق، در راکتورهای اتمی اختلال ایجاد شد، ما دیدیم که در غرب انگلستان یعنی حدود ۵۰۰۰ کیلومتر آنطرفتر به طرف غرب، دولت انگلستان مجبور شد که گوسفندهای بیشماری را بکشد و دفن بکند. چون علفهای آن منطقه به مواد رادیواکتیو آغشته شده بودند. گوسفندها از آنها خورده بودند و این گوسفندها دیگر برای مصرف انسان جایز نبودند. یک مسئلهی دیگر که باید عرض بکنم این است که فقط و فقط تغییرات، میوتیش یا جهش ژنتیکی در یک نسل انجام نمیشود، بلکه وقتی در کروموزومهای شخصی این تغییرات ژنتیکی ایجاد شد، این را به فرزندش منتقل میکند و فرزند منتقل به فرزند. بنابراین انسان و حیات بر روی زمین برای این ساخته نشدهاند که بتوانند این تغییرات را تحمل بکنند. مواد رادیواکتیو با حیات بر روی زمین سازگاری ندارد. اگر میزان انتشار مواد رادیواکتیو کم باشد، میتوانیم بگوییم که بیخطر است؟ اصلا اینطور نیست. الان غذاهایی که توسط مواد رادیواکتیو تحت درمان قرار میگیرند و ژنشان تغییر میکند با اینکه دوز بسیار بسیار کم است، ولی اروپا از پذیرفتن آنها سر باز میزند. غذاهایی که در ایالات متحده تولید میشود، مثلا گوجهفرنگیهایی که قرمزتر و بزرگتر هستند یا خیارهایی که بزرگتر و سبزتر هستند. برای اینکه این ترس وجود دارد که انسان در معرض این رادیواکتیو با اینکه مقدارش بسیار کم هست، قرار بگیرد. چرا؟ چون بدن انسان میتواند، مقدار کم رادیواکتیو را به مرور زمان در خودش جمع بکند، تا حدی که به آستانهای برسد که ایجاد ناراحتی میکند. لذا کسانی که با رادیواکتیو حتی دوز کم سر و کار دارند، یک وسیلهای را به کمرشان آویزان میکنند و وقتی که حد این دوز بسیار بسیار کم از یک مقداری که به مقدار آستانه معروف است، فراتر رفت، اینها مدتی باید استراحت بکنند، غذاهایی مانند شیر بخورند تا این را از بدن دفع بکنند. بنابراین مقدار بسیار کم هم در سلامت انسان در طول زمان میتواند اثرگذار باشد. آیا این اثرات سوء ناشی از انتشار مواد رادیواکتیو کوتاهمدت است یا میتواند طولانیمدت باشد؟ حتما طولانیمدت است. بنده عرض کردم که حتی در ژن انسان تأثیر میگذارد، یعنی اگر حتی در کسی میزان آلودگی آنقدر نباشد که منجر به مرگ او شود، اگر موجب تغییرات ژنتیکی بشود، این تغییرات ژنتیکی از نسلی به نسل دیگر منتقل میشود. یعنی میشود گفت که تغییراتی که بر اثر مواد رادیواکتیو به وجود میآید، دراز مدت است و نسلهای زیادی را تحت تأثیر قرار میدهد. در مورد زبالههای مواد رادیواکتیو چی؟ آیا وجود آنها هم خطرساز است؟ کاملا، تصور بفرمایید که میلههایی از اورانیوم و یا سوختهای دیگر، پلوتونیوم، اینها وقتی که از کار میافتند در راکتورهای اتمی، تا حدود هشتاد درجهی سانتیگراد سرخ و گرم هستند. تصور بفرمایید که با اینها چه میشود کرد. اگر بخواهیم اینها را در دریاها بریزیم، دریاها آلوده میشوند. اگر بخواهیم اینها را داخل زمین بگذاریم، تا حدود چند هزار سال این گرما را حس خواهند کرد. بنابراین یکی از مسایلی که ما با آن مواجه هستیم، مسئلهی زبالهها و یا پسماندها است. البته الان تکنولوژی جدید سعی میکند که مقدار زیادی از اینها را بازیافت یا به اصطلاح recycle بکند. ولی هنوز هم بعد از بازیافت کردن مقدار آلودگی آنقدر هست که بتواند در منطقه اثر بگذارد. پس در این صورت هنوز هیچ راهی برای دفن و انبار کردن تشعشعات اتمی پیدا نشده، به نحوی که بشود در عین حال طبیعت و تندرستی انسان را حفط کرد؟ اینطور نیست. با هزینهی فراوان میشود، قالبهایی از بتن تهیه کرد و این میلههایی که تا پنجاه ـ شصت یا هشتاد درجهی سانتیگراد گرمایش هست، در داخل اینها قرار داد و آنها را در عمق زمین مدفون کرد. شایعاتی هم هست که مثلا کشورهای پیشرفته سابقا میرفتند، مناطقی مانند کویر را پیدا میکردند و این زبالهها و تفالههای اتمی را در داخل آن میانداختند. حتی شایع شده که اینها را در داخل آن بلوکهای سیمانی و بتونی در داخل آب میاندازند. به هر حال با صرف هزینه ممکن هست که ما هم راکتور سالم و از نظر زیستمحیطی کاملی داشته باشیم و هم زبالهها را به نحو اکمل دفع بکنیم. کما اینکه انواع انرژی که الان ما داریم، یعنی انرژیهای فسیلی مانند نفت و ذغال سنگ و غیره هم چندان خالی از مسئله نیستند و اینها هم بالاخره در همین مملکت خود ما مسئله ایجاد کردند. برای نمونه آبهای خلیج فارس عزیز ما ۴۷ برابر آبهای آزاد جهان آلوده است، از همین مواد نفتی. بنابراین اگر ما بتوانیم به نحو کامل از نیروی اتمی برای راکتورهای سالم با دفع فنی و علمی زایدات اتمی استفاده بکنیم، شاید جانشین بهتری باشد برای سوختهای فسیلی که الان تمام دنیا را آلوده کردند.
منبع : سایت آفتاب
اولا" توسعه امر ناگزیری در زندگی جوامع بشری است و دوم آنكه هرگونه توسعه شهری وروستایی وصنعتی در ذات خود با عدم تعادل زیست محیطی به واسطه تخریب وآلودگی خواسته وناخواسته زیستگاه مربوط همراه است.
به دنبال تصویب طرح پیشنهادی شورای عالی استانها توسط نمایندگان محترم مردم در خانه ملت مبنی برممنوعیت قطع درختان در شهرهاکه امید می رودتوسط اعضاء محترم شورای نگهبان نیزمورد تائید قرارگرفته وبعنوان یک قانون اجرایی واعمال شود، ما سازمانهای مردم نهاد وتشکلهای مردمی زیست محیطی اجراء واعمال این قانون را درمواجهه با پدیده توسعه بی رویه شهرها وروستاهای کشور تنها در پرتو مشارکتی مردمی وبا حمایت وپیگیری دستگاه های دولتی وعمومی ممکن می دانیم.
چرا که اولا" توسعه امر ناگزیری در زندگی جوامع بشری است و دوم آنكه هرگونه توسعه شهری وروستایی وصنعتی در ذات خود با عدم تعادل زیست محیطی به واسطه تخریب وآلودگی خواسته وناخواسته زیستگاه مربوط همراه است.
تركیب دو اصل فوق به واسطه آنكه همه ماهمیشه ناگزیر به پیگیری توسعه هستیم واقعیت آینده جامعه ما را در دست یابی به توسعه ای پایداررقم خواهد زد.
آنچه می تواندبصورت مؤثرومستدام این توسعه را تضمین نماید ،ایجاد جریانی از نظارت وهمکاریهای دائمی است. اما برای نظارت وهمکاری دائمی بمنظورحفظ محیط زیست و تلاش برای بهبود شرایط زیستگاه ها ، دو رویكرد كلی متصوراست.
در رویكرد اول نظارت امری متمركز است كه از جانب نهادهای خاصی كه عمدتاً دولتی و یا عمومی است اعمال می شود و در رویكرد دوم امری غیرمتمركز كه از سوی ساختارهای بسیار متكثر اجتماعی در هر مكان و در هر زمان و در مقابل هر طرح و پروژه ای (اعم از دولتی و خصوصی و حتی محلی،منطقه ای و ملی) اعمال می گردد.
خواستگاه نظارت اول نهادهای دولتی هستند كه مشروعیت خود را از قدرتی كه در تسلط بر امور دارند دریافت می دارند و خواستگاه نظارت دوم، جامعه، در معنای عام و مدنی آن است كه مشروعیت خود را از افكار عمومی و نیز خواست مردم به عنوان شهروندان دائمی دریافت می نماید. درکشورما ضرورتاً آنچه توانایی نظارت دائمی، فعال و یكپارچه را در اختیار می گذارد، نظارت مردمی تحت ساختارهای های مدنی آن است، زیرا عمده طرح های توسعه ای یا توسط دولت وشهرداریهااتفاق می افتد و یا از طرف دولت و نهادهای دولتی وشهرداریها حمایت و هدایت می شود و این دستگاه ها خود ناظر رفتارهای زیست محیطی قرار میگیرندودرنتیجه بر مبناء برخی اعمال سلیقه ها خارج از برنامه های مدون در بسیاری موارد خودعامل تخریب وآلودگی محیط زیست می باشند.
همه دانسته ومی دانیم :بسیاری از شهرهای کشورباغ شهرهای با قدمت بودند با رود دره هاوچشم انداز های فراوان( که از آن جمله می توان به شهرهای تهران،اصفهان،شیراز،تبریز،مشهد،قزوین،کرج،رشت و... اشاره داشت)باغ شهرهایی که به دلیل نبودعامل نظارت کافی اینک به شهرهایی فارغ ازشکل علمی شهری ومعماری منظرمتناسب با محیط طبیعی خویش مبدل شده وحتی اثرات مخربی را بر نواحی همجوارخود باقی گذاشته اند،این شهرها بسیاری روستاهای همجوار را در خود بلعیده وتحت تاثیرفعالیت چنین شهرها یی درکشوربسیاری روستاها ناخودآگاه بدون برخورداری از زیر ساختهاوفرهنگ مناسب به روستا شهر ورفته رفته خود به شهری اقماری بامشکلات مشابه مبدل شده اند.
مصوبه اخیر،بویژه از آنجایی که با تعامل شوراهای شهر، وزارت کشورو وزارت مسکن وبررسی نمایندگان منتخب مردم در خانه ملت همراه بوده امیدی است در بهبود شرایط موجود ودست یابی به آینده ای روشن ،اما نمی بایست دراین راه تمامی راه ها به شهرداری ها تنها ختم شودوتصمیمات را محدود به نظر کمیسیونهای مرتبط در شهرداری ها دانست.بلکه در جهت حفظ منافع عموم مردم می بایست حسن انجام اعمال این قانون با اعمال نظارت مردمی توسط شورایاریهاومعتمدین محلی در شهرها تضمین شده وبه منظورحفظ محدوده شهرها این قانون در حریم ونواحی روستایی شهرهای بزرگ نیزاجراء گردد.
براین اساس ماسازمانهای مردم نهاد وتشکلهای امضاء کننده این بیانه بااعلام حمایت وهمبستگی خوداز فعالیتهای حافظ محیط زیست تمامی دستگاه های مسئول کشورخود را موظف به همکاری دانسته و از نمایندگان محترم شوراهای اسلامی شهر وروستا وهمچنین نمایندگان محترم مردم در مجلس شورای اسلامی خواستاریم در زمینه تنظیم وتدوین طرحها ولوایح تکمیلی اقدامات لازم را بعمل آورند تا انشاء الله در سایه تدابیروبرنامه ریزی های کارشناسانه ومنسجم میراثهای طبیعی وزیستگاه های موجود را آنگونه که شایسته است برای نسل بعدونسلهای بعد آن به یادگار گذاریم.
امضاء کنندگان :
۱) محمد جمادی به نمایندگی از اعضاء کانون جوانان اندیشه پویا
۲) حسین عبیری به نمایندگی از اعضاء موسسه کوهستان سبز
۳) کریم شادفر به نمایندگی از اعضاء گروه ستاک
۴) زهره اسماعیل پور به نمایندگی از اعضاء موسسه مطالعات زیست محیطی
بارها از اطرافیانم شنیده ام و دیده ام، هرگاه برای ایجاد تغییری در بنای خانه یا هر ساختمان دیگری که داشته اند، اولین مانع که از سر راه برداشته می شود درختان هستند. متاسفانه این درختان گاهی قربانی برنامه ریزی های عمرانی می شوند که هیچ گاه عملی نشده و تنها تنه ی بریده شده ی درخت تنومندی در گوشه ای از بنا به یادگار می گذارند ...
واقعا؛ چرا "درخت" به این حد برای مایی که در شهر زندگی می کنیم، بی اهمیت است؟ حاضریم برای آن که فرضا نیم متر از زیربنای خانه کم نشود، درختی که پنجاه سال با سایه اش به ما "زندگی"، با رنگش "نشاط" و با فتوسنتزش به ما "نفس" می داد، را قطع کنیم!!!
همه ما آموختن الفبا را در مدرسه با آب آغاز کرده ایم و براستی آب، الفبای زندگی است این مایع حیاتی در زندگی بشر کاربردهای بی شماری دارد، ولی شاید مهمترین نقش آن به صورت آب آشامیدنی باشد. آب شرب سالم و گوارا، عامل مهمی در سلامت جامعه است. این روزها مصرف آبهای بسته بندی شده جایگاه خاصی میان مردم پیدا کرده است. عده ای معتقدند آب بسته بندی شده سالم تر از آب لوله کشی است، شما چطور؟ کدام را ترجیح می دهید؟
آب یک ماده شیمیائی به ظاهر ساده است با فرمول شیمیائی H2O که از 2 اتم هیدروژن و یک اتم اکسیژن تشکیل شده است و در طبیعت از منابع مختلف به دست می آید. یکی از مهمترین قابلیتهای این مایع، قدرت حلالیت آن است که سبب پیدایش آبهای مختلف می شود. در واقع نوع و میزان مواد محلول در آب است که نوع آن را تعیین می کند. آب معدنی، آبی است حاوی املاح معدنی مختلف که از چشمه یا نقاط حفر شده در طبقات زیرزمینی به دست می آید. منشأ آب معدنی می تواند منشأ خارجی باشد، یعنی آبهای جوی به داخل زیرزمین نفوذ می کند وحتی تا عمق زیادی پایین می رود. در این جریان تغییراتی در ترکیب شیمیائی آب حاصل می شود. این آب می تواند در یک شاخه صعودی به طرف بالا جریان یابد و مجدد به سطح زمین برسد. منشأ دیگر آبهای معدنی، آبهای عمقی بکر است که از اعماق بسیار زیاد زمین منشأ می گیرد.
بیشترآبهای موجود درطبیعت از دسته اول است، یعنی منشأ خارجی و جوی دارد. بعضی از چشمه های آب ممکن است علاوه بر املاح معدنی حاوی گازهای هیدروژن، اکسیژن، ازت، متان و گازهای دیگر باشد که به این چشمه ها، چشمه های گازدار می گویند و معمولاً نقش درمانی دارند. به طورکلی هرگاه مقدار مواد معدنی آب درحدی باشد که برای انسان زیانبار نباشد، آب را آب معدنی خوراکی می نامند.
آب معدنی بخوریم یا نه ؟
متخصصان تغذیه معتقدند مقدار موادمعدنی موجود در آب معدنی نسبت به انواع غذاها ناچیز است و به تنهائی نمی تواند منبع مناسبی برای تأمین املاح موردنیاز بدن باشد. مصرف غذاهای سالم و تغذیه صحیح، بهترین راه برای تأمین موادمعدنی مورد نیاز بدن است. یک متخصص تغذیه می گوید: تاکنون هیچ نظریه ای درباره لزوم استفاده از آبهای معدنی خوراکی به منظور تأمین نیاز بدن ارائه نشده است. مطالعات اخیر دانشمندان نشان داده است احتمال پوسیدگی دندان در کودکان که آب
( منبع : روزنامه جام جم 19 / 7 / 1384 )
هنوز می توانید یک لیوان آب را با اطمینان از سلامت آن بنوشید ولی قطعاً تا چند سال آتی این گونه نخواهد بود. چند سال دیگر که خیلی هم دور نیست بی شک نخواهید توانست یک لیوان آب را با اطمینان کامل بنوشید. این واقعیتی است که اگر چه دیر ولی حالا مسؤولان هم باور کرده اند و یا به عبارتی « احساس خطر کرده اند ». خطری که بسیار جدی و در کمین شهروندان است. با وجود این هنوز هم همه مدیران و کارشناسان ارشد این بخش به تذکر و بیان دلنگرانی ها می پردازند و کار جدی در این رابطه شروع نشده است.
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب شهر تهران بسیار صریح در این مورد سخن می گوید و ابایی ندارد که اعلام کند:
« کیفیت آب تهران در حال کاهش است و در صورت ادامه این روند طی سالهای آتی باید چاه های بسیاری را به دلیل افزایش نیترات و آلودگی ناشی از آن ببندیم.»
« آلودگی با نیترات »
حالا یک مسأله اساسی در بخش آب کشور است اگرچه مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران معتقد است که « آلودگی آب با نیترات موضوع جدیدی نیست و همواره وجود داشته است ». ستار محمودی می گوید: « آلودگی نیترات بحث امروز نیست. درگذشته هم بوده و در آینده هم خواهد بود ضمن اینکه مشکل همه جوامع و دغدغه اصلی همه کشورهاست.»
وی منشأ نیترات را نفوذ پساب های خانگی به منابع آب زیرزمینی عنوان کرده و حل مشکل را هم اجرای سریع تر طرح فاضلاب می داند. درعین حال وی اطمینان می دهد که آب فعلی با رعایت استاندارد وکنترل کیفی به دست مردم می رسد.
این وضعیت اما فقط برای تهران نیست. مشکل نیترات در استان ها و شهرهای دیگر کشور نیز مسأله ای حاد است. مسأله آلودگی آب اکنون به شدت گریبانگیر اراک است. افزایش جمعیت این شهر و واحدهای صنعتی آن از یک سوووضعیت جغرافیای آن از سوی دیگر، آب این شهر را به شدت با مشکل آلودگی نیترات روبرو کرده است به طوری که طی سالهای 1383- 1375 ، 27 حلقه چاه با مجموع آبدهی 850 لیتر بر ثانیه به دلیل آلودگی به نیترات از مدار بهره برداری خارج شده است.
آخرین آمارها نشان می دهد در حال حاضر بیشترین آلودگی نیترات مربوط به شهرهای اراک، مشهد، تهران وشیراز است. سرپرست دفتر نظارت بر بهداشت آب و فاضلاب شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور، راهیابی پساب حاصل از مصرف در کاربری های گوناگون شهری، صنعتی و کشاورزی به منابع آب، استحصال بیش از توانایی بازیابی آبخوانها، فرسودگی تأسیسات توزیع، عدم پیش بینی و رعایت حریم منابع آب، تخلیه مستمر پساب های تصفیه نشده به منابع آب، ظهور و ازدیاد آلاینده های مقاوم از جمله دلایل تقلیل کیفیت آب عنوان کرده است. وی معتقد است، در صورتی که روند کنونی همچنان ادامه یابد و برای آن چاره ای اساسی اندیشیده نشود. سیمای کیفیت آب شهر، درآینده ای نه چندان دور در هاله ای از ابهام قرار خواهد گرفت و در چنین شرایطی واژه « بحران کیفیت » در ادبیات مدیریت آب دور از ذهن نخواهد بود. آلودگی شیمیایی آب اما موضوع دیگری است. آلودگی ای که در زمره خطرناکترین آلودگی هاست و تنها با انجام آزمایشات دقیق قابل تشخیص است.
« آلودگی نیترات » نیز از این گروه است.
نیترات چیست ؟
به گفته کارشناسان از نظر علمی نیترات محصول نهایی تثبیت هوازی ترکیبات نیتروژن دار و به عنوان پایدارترین ترکیب اکسیژن دار آنها محسوب می شود که به مقدار زیاد در آب محلول است. از نظر شیمیایی این ترکیب واکنش پذیر نبوده و تنها میکروب ها قادر به احیای آن به نیتریت هستند. در آبهای سطحی مقادیر نیترات اغلب کم ( صفرتا 18 میلیگرم درلیتر ) وبه مراتب کمتراز آبهای زیرزمینی است. تخلیه حجم انبوهی از فاضلاب ها و زهاب های کشاورزی و یا جاری شدن شیرآبه های زباله مهم ترین منبع ورود نیترات به آب های سطحی محسوب شده و گاهی غلظت نیترات را در آبهای سطحی تا چندین برابر مقدار آن در آب های زیرزمینی نیز افزایش می دهند. بنا به گفته
تأثیر نیترات در بدن
در مورد عوارض این ترکیب بر سلامت انسان مسائل مختلفی بیان می شود. به گفته پزشکان نیترات برای انسان سمی نیست و به آسانی در بدن جذب واز آن دفع می شود اما عوارض سونیترات در انسان تنها در نتیجه احیای آن به وسیله باکتریهای دستگاه گوارش و تبدیل آن به نیتریت روی می دهد. پیدایش نیتریت به دو دلیل اهمیت دارد اول آنکه می تواند هموگلوبین خون را اکسیده کرده و به متهموگلوبین تبدیل کند که این ماده عمل اکسیژن رسانی به بدن را مختل می کند ودوم اینکه نیتریت با بعضی آمین ها و آمیدهای بدن آمیخته شده و باعث پیدایش نیتروزامین که ماده ای سرطانزاست، می شود.
آب زير بناي سلامتي و حيات انسان است . وقتي شير آب را در خانه باز مي كنيد و آب سرد و زلالي جاري مي شود كمتر به كمبود آن فكر ميكنيد .
متاسفانه 5/2 از مردم نيا از آب سالم محرومند . طبق اعلام سازمان جهاني بهداشت روزانه 30 هزار نفر از مردم دنيا به علت كمبود آب سالم و بهداشتي ميميرند . در واقع مثل اين است كه در مجاورت و همسايگي من و شما هر روز مردم يك شهر 30 هزار نفري از فقدان آب بهداشتي جان مي سپارند ! و برابر با آمار سازمان جهاني بهداشت 80%از بيماريهايي كه مردم دنيا از آنها رنج مي برند به طور مستقيم مربوط به عدم تامين آب بهداشتي و كافي است . خود ما بزرگترين دشمن خويش هستيم زيرا همين آب هاي موجود را نيز آلوده و غير قابل استفاده مي كنيم و يا اين ماده با ارزش براي حيات را با مصرف بي رويه هدر مي دهيم . اين كار باعث تقسيم ناعادلانه آب براي بشر شده و هستي و تعدادي از افراد بي گناه را به خطر مي اندازد .
روش هاي مصرف بهينه آب در خانه
باهر دقيقه دوش گرفتن بين 20-40 ليتر آب مصرف مي شود.
بنابراين بهتر است زمان مورد نياز براي دوش گرفتن را كاهش دهيم و استفاده از وان نيز ضروري است . مي توانيم با استفاده از ليوان آب ، دندانهاي خود را مسواك بزنيم و هنگام مسواك زدن جريان آب را قطع كنيم .
هنگام وضو گرفتن شير آب را بدون استفاده باز نگذاريم . مواظب خرابي سيفون توالت ها باشيم چون در صورت خرابي حدود 150 ليتر در شبانه روز آب هدر مي رود . چكه كردن و نشت آب از شير و لوله ها موجب هدر رفتن مقدار زيادي آب در هر 24 ساعت مي شود . پس همواره شيرها را بررسي كرده و در صورت خرابي در مورد رفع اين مشكل و تعويض واشر آن ها اقدام نمائيم . هنگام شستن ميوه و سبزي شير آب و راه خروجي ظرفشويي را بسته و آن را تا نيمه پر از آب نموده و سپس سبزي و ميوه را در آن خيسانده و ضد عفوني نموده در پايان سبزي ها را با دوش مخصوص آبكشي كنيم . ماشين لباسشويي را با حداكثر ظرفيت مورد استفاده قرار دهيم . به اين معني كه هنگامي از آن استفاده كنيم كه لباس به اندازه كافي جمع شده باشد و درنتيجه ماشين با ظرفيت كامل كار كند . چند بطري آب آشاميدني در يخچال بگذاريم تا ناچار نشويم شير آب را براي خنك شدن باز گذاشته و مقدار قابل توجهي آب را هدر دهيم . استفاده از يخ نيز مفيد خواهد بود . باغچه را تنها در ساعات خنك روز آبياري كنيم . اين كار از رشد گياهان انگلي جلوگيري مي كند و تبخير آب را به حداقل مي رساند . گذرگاه و پله ها را با جارو پاكيزه نگه داريم . اگر اين كار را با شيلنگ انجام دهيم مقدار زيادي آب به هدر خواهد رفت . براي شستن اتومبيل از چند سطل آب به جاي شيلنگ استفاده كنيم . كولر آبي را بازديد كنيم و در صورت اتلاف آب شيرهاي شناور بادوام و محكم به كار ببريم . معمولاً كودكان بازي با آب را دوست دارند و مقدار زيادي آب را هدر مي دهند . بنابراين توصيه مي شود كودكان با آب بازي نكنند. در فصل تابستان و به خصوص در گرمترين ساعات روز كه مصرف آب بيشترين حد خود را دارد سعي كنيد مصارف غير ضروري را كاهش دهيد تا آب به همه تعلق گيرد و فشار آن كاسته نشده و يا قطع نگردد . با استفاده از يك آجر و يا بطري ظرفيت سيفون و يا فلاش تانك توالت را كاهش دهيم . آب را دور نريزيد مگر اينكه مطمئن شويد ديگر نمي توان آن را مصرف كرد . مطمئناً مصرف بي رويه آب بي توجهي به ديگران و صرفه جويي به معني مصرف متعادل است نه كاهش مصارف ضروري از همين امروز به فكر صرفه جويي در مصرف آب تصفيه شده باشيم و در پايان هر روز از خود بپرسيم كه امروز چقدر صرفه جويي كرديم ؟
چه بايد كرد ؟
در مصرف آب تصفيه شده ، صرفه جويي نماييد كه ساير هموطنان ما نيز بتوانند از آن استفاده نمايند زيرا مصرف بي رويه آب نه تنها بحران كم آبي را تشديد مي كند ، بلكه موجب توليد فاضلاب بيشتري شده و مشكلات زيست محيطي و اقتصادي فراواني را در دفع بهداشتي بودن آن اطمينان داشته باشيد . از آلوده نمودن آب رودخانه ها و ساير آب هاي سطحي به هر طريق ممكن بپرهيزد .
و به هيچ عنوان زباله و يا فاضلاب را به داخل آب ها نريزيد . از آب رودخانه ها براي آشاميدن استفاده نكنيد و در صورت نياز آن را بجوشانيد . به جاي استفاده از كودهاي شيميايي بهتر است از كودهاي طبيعي ضد عفوني شده استفاده نماييد . در مواردي كه امكان پذير است از وسايل كاهش دهنده مصرف نظير شيرهاي قطع و وصل ، سر شيرهاي پودر كننده و شيرهاي فشار شكن استفاده نماييم . آبياري باغچه و نظافت خانه 10 ليتر آشاميدني 5 ليتر پخت و پز 15 ليتر لباسشويي 20 ليتر دستشويي 30 ليتر كولر و تهويه 5 ليتر استحمام 50 ليتر ظرفشويي 15 ليتر
اگر چه حدود سه سال از پیوستن ایران به این کنوانسیون می گذرد، اما انگار سرنوشت این کنوانسیون نیز به سرنوشت دیگر کنوانسیون ها دچار شده است تا جایی که با پذیرفتن این کنوانسیون تنها یک تعهد به جمع دیگر تعهدات بین المللی خود افزوده ایم، بدون اینکه بر اجرای این تعهدات پای فشاریم یا از منابع آن بهره بگیریم؛ در حالی که یکی از مکانیزم های پروتکل کیوتو، رواج مکانیزم های توسعه پاک است. با کمک مجامع بین المللی می توانستیم راه ورود تکنولوژی های جدید را به کشور باز کرده و البته منابع سرشاری را هم از این راه جذب منابع مالی کشور کنیم.تا جایی که کشورهایی مانند هند و چین همزمان با ایران به «کیوتو» پیوستند، اما توانستند با بهره گیری از امکاناتی که این کنوانسیون در اختیارشان قرار داده است، منابع بسیاری را جذب کنند.به اعتقاد دکتر متصدی، عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی این منابع برای سیستم زیست محیطی کشور بسیار پراهمیت اند؛ اما نه تنها در اجرای مفاد این کنوانسیون مانند کاستن میزان گازهای گلخانه ای موفق نبوده ایم که حتی در این مدت نتوانسته ایم«یک دلار» جذب کنیم. او می گوید برای مثال پروژه هایی مانند استفاده از سوخت های ترکیبی در نیروگاه ها و تغییر سوخت سیستم های صنعتی که به کاهش دی اکسید کربن می انجامد، فرآیندی است که می تواند در قالب پروژه های بین المللی قرار گیرد و هزینه های این کاهش نیز از سوی مجامع بین المللی پرداخت شود. او که در دولت هشتم ریاست دفتر بررسی آلودگی هوا را در سازمان محیط زیست برعهده داشته، در بخش دیگری از سخنان خود به وضعیت آلاینده های هوای کشور اشاره می کند و می گوید یکی از برنامه هایی که در دستور اغلب کشورهای دنیا قرار گرفت، حذف سرب از سوخت خودروها بود که در ایران نیز این برنامه در دستور کار قرار گرفت؛ حذف سرب از بنزین می بایست در فاصله زمانی 8 تا 10 ساله به انجام می رسید، اما با هماهنگی وزارت نفت و وزارت صنایع این برنامه در مدت زمان کوتاهی انجام گرفت. به گفته این کارشناس در حال حاضر کمتر پیش می آید که سخن از آلودگی هوا به میان آید و سازمان محیط زیست نیز برنامه هایش را ارائه کند.
غفلت در معاینه فنی
آلودگی بیش از هشت شهر کشور مانند اصفهان، شیراز، اراک و تهران و ... منجر به تدوین برنامه ای جامع برای کاهش آلودگی هوا در این شهرها شد. معاینه فنی خودروها نیز در فهرست برنامه های این طرح گنجانده شد تا بدین ترتیب مشارکت مردم نیز برای کاهش آلودگی هوا جلب شود، اما امروز در کلانشهری مانند تهران از بین 3میلیون خودرویی که در سطح شهر تردد می کنند، تنها 10 تا 20درصد به مراکز معاینه فنی خودروها مراجعه می کنند؛ البته در صورت نبود اقدامات قهری ممکن است این فعالیت نیز کم کم به دست فراموشی سپرده شود و این خود نشان از غفلت از نظارت بر حسن اجرای قوانین دارد. از سوی دیگر در شرایطی که کشورهای توسعه یافته به این نتیجه دست یافته اند که سوخت گازوئیل جزو بدترین سوخت ها است، به رغم مصوبه دولت درخصوص ممنوعیت به کارگیری خودروهای دیزلی، ورود اتوبوس های دیزلی در شهر آزاد است؛ و در این زمینه تنها صرفه اقتصادی این سیستم مورد توجه قرار می گیرد.این در حالی است که به گفته دکتر متصدی، ایران در زمینه پالایش گازوئیل با مشکل روبه رو است؛ در واقع گازوئیلی که در پالایشگاه ها تولید می کنیم، دارای 500 تا 7هزار پی پی ام گوگرد است.اما میزان گوگرد در گازوئیل خودروهای کشورهای توسعه یافته ای که در حال خارج کردن این سوخت از سیستم های خود هستند، تقریبا 50 پی پی ام است. با این حال گازوئیلی هم که وزارت نفت به شرکت واحد برای حمل و نقل عمومی عرضه می کند، 10 برابر استانداردهای بین المللی گوگرد دارد که این خود در فهرست مخرب ترین آلاینده های هوای کشور قرار می گیرد.
خروج بنزین سوپر از سبد حمایتی
در حالی که کلیه خودروهای تولید شده پس از سال 83 به سیستم یورو دو مجهز شده اند، این خودروها باید بنزین سوپر بسوزانند؛ اما به دنبال دور سوم سهمیه بندی بنزین، بنزین سوپر از سبد حمایتی خارج شد. این در حالی است که به گفته کارشناسان زیست محیطی بنزین سوپر کمترین میزان آلودگی هوا را به دنبال دارد.
«متصدی» در این زمینه می گوید: در سال های گذشته تلاش کرده ایم مردم بنزین سوپر را جایگزین بنزین معمولی کنند، این اقدام دولت هرچند هدفمند کردن یارانه ها را به دنبال دارد اما استقبال مردم از بنزین معمولی افزایش می یابد و در عین حال بر میزان استهلاک خودروها نیز افزوده می شود البته با حذف سوخت پاک از سیستم یارانه ای، آلودگی هوا نیز دوچندان می شود.او با انتقاد از نحوه عملکرد سازمان محیط زیست در زمینه کنترل آلودگی هوا به روز بودن برنامه ها و واکنش های این سازمان را از ضروریات برشمرد.
یکی از معضلات صده اخیر آلودگی هوا و افزایش میزان نرخ آلاینده های هوا میباشد. اثرات آلودگی هوا بر کودکان نسبت به بزرگسالان بر همگان آشکار میباشد و علت آن این است که ۸۰% کیسه های هوایی کودکان که بصورت (POSTNATAL) میباشد در سن ۶-۸ سالگی به تکامل میرسد.کودکان بعلت فعالیت بدنی بیش از بزرگسالان و بالا بودن میزان سرعت دم و باز دم در دقیقه نسبت به بزرگسالان مواد سمی (TOXIC) بیشتری وارد بدنشان میگردد. در سال ۱۹۷۱ شش ماده ای اصلی آلوده کننده هوا به ترتیب ازن, مواد معلق, دی اکسید سولفور, دی اکسید اذت, مونو اکسید کربن, سرب و ۱۸۹ آلاینده سمی و خطرناک (HAZARDOUS AIR POLLUTANTS) بثبت رسیده است . این موا آلاینده موجب بیماریهای چون استفراغ مزمن, سرطان, بیمایهای عفونی, بیماریهای عصبی و بیماریهای تنفسی میگردند. از آنجائیکه کودکان در محیطهای سر بسته ای چون خانه و مدرسه زندگی میکنند, آلودگی داخل محیط بسیار مهم میباشد. در کشورهای سردسیر سیستمهای گرمادهی و در کشورهای گرمسیر سیستمهای خنک کننده یکی از بزرگترین آلاینده های هوای داخل محیط سر بسته میباشند. بهمین دلیل آلاینده های که در مکانهای سر بسته یافت میشود در محیطهای باز وجود ندارند. از دیگر آلاینده ها میتوان دودهای تولید شده در حین پخت و پز غذا, مصالح ساختمانی بکار رفته در ساختمانهای مدرن, مواد عایق, ایزولاسیونها, رنگهای بر روی مبلمان, مواد شوینده, محصولات آرایشی, حشره کشها, حیوانات خانگی و دستگاههای تهویه هوا را میتوان نام برد. دستگاههای تهویه هوا محصولات بیولوژیکی چون قارچها, باکتریها و کپکها را در خود جای داده همچنین گرد و غبار الیف معدنی را در محیط سر بسته پخش میکند. علاوه بر آن یکی دیگر از بزرگترین معضلات و تهدید کننده- های سلامتی مصرف دخانیات در محیطهای سر بسته میباشد. هوای با کیفیت بالا در یک محیط سربسته دارای دمایی برابر با ۱۹ – ۲۳ درجه سانتیگراد, ۴۰ – ۶۰% نم و سرعت حرکت هوا برابر با ۰.۱ متر در ثانیه میباشد. نم بیش از ۷۰% در محیطهای سر بسته موجب افزایش ریسک در تولید قارچهای کپکی میباشد. سرعت حرکت .۰۳ متر در ثانیه هوا موجب کاهش ۱ درجه سانتیگراد دم میباشد . از مهمترین آلاینده های محیطهای سر پوشیده قارچها, باکتریها, میکروارگانیزمها, اکسیدهای نیتروژن, الیاف معدنی, رادون ۹۹, حلالهای فرم آلدئید, حشره کش ها, حیوانات اهلی و دود سیگار میباشد.
● باکتریها, قارچها و میکروارگانیزمها :
معروفترین آنها لگیونلا میباشد. اولین بار در سال ۱۹۷۶ تعداد ۱۸۲ سرباز آمریکایی در هتلی در شهر فیلادلفیا دچار بیماری ذات الریه شدند که منجر بمرگ ۲۹ نفر از آنها میگردد. این میکروارگانیزمها بنام لگیونلا نموفیلا معروف گشت. شیوع این بیماری در جاهای مرطوب همچون حمام و جاهایکه آب فروان وجود دارد بیشتر مشاهده گردیده است . ابتلای بیماری نیز از طریق دستگاههای مرطوب کننده, خنک کننده و جاهایکه نشت آب وجود دارد مشاهده گردیده است .
● آلرژی کیسه های هوای :
این بیماری بصورت مزمن و غیر مزمن مشاهده میگردد. اگر بصورت غیر مزمن ظاهر گردد همانند بیماری گریپ علائمی چون تب, لرز, تنگی نفس, سرفه و درد بدن در اینگونه بیماران مشاهده میگردد و معمولأ بین ۶-۸ ساعت پس از ابتلای به این بیماری علائم ذکر شده مشاهده میگردد. شکل مزمن این بیماری با کاهش وزن و تنگی نفس همراه میباشد .
● تب رطوبت :
علائم این بیماری پس از ۶-۸ساعت ظاهر گشته که تب, لرز, سرفه, تنگی نفس را با خود به همراه میآورد . طول درمان این بیماری کوتاه میباشد.
● سندرم بیماری ساختمان :
در این نوع بماری افرادی که در ساختمان محل زندگی خود بیمار میباشند با تغییر مکان حالات آنها رو به بهبودی میرود.علائم این بیماری سوزش و آبریزش چشم, گرفتگی بینی, عطسه های متداوم, خشکی گلو, سر درد و در بعضی مواقع آسم نمایان میشود.در این گونه سردردها دو طرف پیشانی دچار درد میگردد.درتحقیقاتی که در سالهای اخیر به عمل آمده علل سندرم بیماری ساختمان و بعضی از انواع قارچها با یکدیگر مرتبط بوده است.قارچهای کپکی یکی از مهمترین آلرژنها م باشند. ولی بعضی از قارچها معضلات بسیارجدی تری را در سلامتی موجب مگردند که از مهمترین آنها stachybotrys می باشد که برای تولید و تکثیر خود نیاز مبرم به رطوبت و مواد سلولزی دارد. این قارچ باعث ایجاد علائمی چون مشکلات تنفسی, سردرد, سر گیجه, از دست دادن حافظه, خستگی بدن و تحریکات شدید پوستی میگردد.
● اکسیدهای نیتروزن :
افرادی که در محیطهای صنتعی مشغول به کار می باشند, در معرض آلودگی آلاینده هایی چون: اکسید نیریک, دی اکسید ازت, اسید نیتروز و اسید نیتریک قرار دارند. در محیط خانه نیز بیشتر NO۲ و NO مشاهده می گردد. بیشترین منشا NO۲ اجاق گازهایی است که به جهت پخت و پز از سوختهایی چون نفت بنزین استفاده میکنند. در فصل زمستان میزان NO۲ در داخل منزل ۲-۳ مرتبه بیش از محیط خارج از منزل می باشد. در صورتیکه در تابستان این مقدار مساوی می باشد.NO۲ گازی است که در آب حل نمیشود و در محیطهایی که بیش از حد مجاز این گاز وجود داشته باشد علائمی چون سرفه, بلغم خونی, تهوع و استفراق و بی حالی مشاهده میگردد.
● الیافهای معدنی :
از خطرناکترین الیافهای معدنی میتوان از آزبست نام برد. آزبست الیافی است که در فشار و حرارت بسیار بالا دارای مقاومت زیاد الکتریکی بوده و بلحاظ شیمیایی تیز خنثی میباشد. آزبست مولد سرطان ریه و ایجاد تومور در پریتون ریه مینماید.
● فرم آلدئید :
منشاء اصلی فرم آلدئید از مکانهای سرپوشیده سرچشمه میگیرد, از دیگر عوامل تشدید این ماده مضر میتوان از چوب, پارکت, مبلمان, سیگار, لوازم آرایشی و بهداشتی, ضد عفونی کنندهه, مواد شیمیایی مورد استفاده در ظهور عکس و موادهای نظیر محفظ چوب و تخته از حملات موریانه نام برد. از عوارضی که فرم آلدئید در انسان بخصوص در کودکان ایجاد میکند میتوان به سوزش بینی و گلو همراه با آبریزش, سرفه های مزمن درد سینه و در موارد خاص به سرطان ریه نیز منتحی میگردد اشاره نمود.
● ترکیبات آلی فرّار و حشره کشها :
از مهمترین عوامل تجمع اینگونه مواد که در محیطهای سر بسته بیش از ۲ برابر محیطهای سر باز یافت میگردد میتوان به Tetrachlorethylen که در ساختار شیمیایی تمیز کنندههای موجود در خشکشوئی ها یافت میگردد, ۱,۱,۱-Thrichloroethylen که بقدار زیاد در چسبها و لاکهای غلط گیر تحریری یافت میشود و براق کنندها ی چوب و تخته اشاره نمود.با تماس زیاد با اینگونه مواد میتوان به عوارضی چون افسردگی, سردرد, خستگی مزمن, سوزش چشم بنی و گلو و عوارض عصبی اشاره کرد. در همین راستا اگر با مواد بنزنی بیش از حد مجاز در تماس قرار گرفته شود تخریب مغز استخوان و در نهایت به سرطان خون منجر میگردد. حشره کشها از ۴ گروه ارگانوفسفاتها, کارباماتها, پیر تروئیدها و ارگانو کلرینها تشکیل شده اند. حشره کشها موجب سر درد, حالت تهوع و استفراق, از دست دادن حافظه, تنگی نفس, آب مروارید چشم, تخریب کبد ودر نهایت مرگ میگردد.
● حیوانات اهلی :
یکی از مهمترین آلرژنهای که کودکان را در معرض خطر قرار میدهد وجود و همزیستی با حیواناتی همچون سگ, گربه و پرندگان میباشد. پر, مو و پشم حیوانات خود بصورت مستقیم آلرژن میباشد و پوستهای شاخی شده و مرده این حیوانات که در مابین پشم و پر این جانداران مشاهده میگردد بصورت غیر مستقیم آلرژی زا میباشد. در اینگونه موارد ذکام کاذب و آسم مشاهده میگردد. بیشترین حالتهای آلرژی را موش با ۵۶.۵% و خرگوش با ۳۷% و گربه با ۱۲.۹% و سگ با ۹.۶% ایجاد میکنند. پرندگان نیز بسیار خطرناک بوده و در منازلی که پرندگان در ان یافت میگردد میزان ابتلا به سرطان ریه ۶.۹% بیش از منازل فاقد پرنده میباشد.
● دود سیگار :
دود سسیگار یکی از خطرناکترین آلاینده های میباشد که مصرف کننده را به شکل فعال ( Smoker Active)و غیر مصرف کننده را بصورت غیر فعال(Passive Smoker) مسموم مینماید. دود سیگار با بیش از ۳۸۰۰ ماده شیمیایی, ترکیباتی چون قطران, نیکوتین, منواکسید کربن, دی اکسسید کربن, آمونیاک, اکسیدهای نیتروژن و بنزوپیرن را که تمامی این مواد از نوع سموم میباشند را در خود جای میدهد. از عوارض مهمی که سیگار و دود سیگار ایجاد میکند میتوان به سرطانهای لب , دهان, لثه, زبان, نای, مری و در نهایت سرطان ریه اشاره نمود.
خوانندگان محترم مقاله میبایست توجه داشته باشند که میزان و مدت زمان تماس با این آلایندهها بسیار حائز اهمیت میباشد و حدالمقدور کودکان خود را از اینگونه آلایندها علل الخصوص از "دود سیگار" بدور نگه داریم.
ج) زنان به دليل نقش چشمگيري كه در كشاورزي دارند قادرند در كاهش مصرف سم و استفاده بهينه از كود در حفظ محيط زيست تأثير گذار باشند. زنان روستايي حتي اگر رئيس واحد بهره برداري كشاورزي نباشند قطعاً شريك اصلي همسر خود در انجام كارهاي كشاورزي هستند و از اين رو مي توانند در تصميم گيري خانواده در زمينه ميزان و شيوه مصرف سم و كود به خوبي دخالت كنند.
تشعشعات رادیواکتیو، حتی به میزان اندک زیانبار است. زیان ناشی از انتشار پرتوهای رادیواکتیو به مدت طولانی باقی میماند، نسل به نسل انتقال مییابد و به مکان کوچکی محدود نمیشود. به گفتهی دکتر اسماعیل کهرم، متخصص در رشتهی محیط زیست و گونههای جانوری و گیاهی مواد رادیواکتیو با حیات بر روی زمین سازگاری ندارد.
آدرس: اراک _ میدان دارایی _ خیابان 22 بهمن _ جنب بنیاد شهید _ کانون کار آفرینی استان مرکزی _ طبقه سوم _ موسسه زیست محیطی کیمیای سبز
تلفن: 08612215529
فکس : 08612232716
